Werken aan werkverslaving

Workaholisme: Naar aanleiding van het gesprekje met Gerard Joling en Catharine Keyl bij omroep MAX

inhoud:

• Inleiding
• Een kleurrijk bestaan
• Hoeveel is te veel
• Eindstation Burnout
• De vraag aan Gerard Joling
• Voorbereiding door Hans West & Eva Bekx
  • Hans R.J. West
  • Adres

Inleiding

Naar aanleiding van het gesprekje met Gerard Joling en Catharine Keyl dacht ik toch even wat dingen nog wat duidelijker op het net te zetten...

Mij werd ooit in 2000 gevraagd in een live-intervieuw met de Egbert Hermsen voor de KRO-radio over cocaïneverslaving om in één zin te zeggen wat verslaving nou eigenlijk is. Mijn antwoord was toen "dat is wedden op één paard voor je broodnodige levensgeluk"... en achteraf was ik eigenlijk heel tevreden over die samenvatting.

Maar om gokverslaafden wat minder tegen de schenen te schoppen en iets visueler te zijn op het net...

verslaving is: "dat ik nog maar een enkele kleur overhou op mijn palet"
Als ik maar één manier heb om mijn broodnodige kicks te krijgen, levensgeluk mee te maken, plezier te hebben... dan ben ik verslaafd aan die ene manier. Want we willen allemaal kevensgeluk beleven.

Is die ene kleur sex, dan ben ik seksverslaafd. Niks mis met seks! maar als het de enige kleur op je palet is...
Is die ene kleur gokken dan ben ik gokverslaafd, is die enige kleur alcohol dan ben ik een alcoholist
en is die enige kleur 'work' dan ben ik hoogst waarschijnlijk...
een workoholic, inderdaad.

TOP

Waarschijnlijk zal ik het onderste uit de kan halen met die ene kleur...

...maar dat onderste uit de kan komt dan wel sneller in zicht.

Want laten we wel wezen, je moet wel een heel groot meesterschilder zijn om met een enkele kleur op je palet een beetje een interesant schilderij te maken. Zelfs een schilder als Claude Monet zou er moeite mee hebben gehad als hij voor het schilderen van San Giorgio Maggiore at Dusk in 1908 maar één kleur op zijn palet had gehad.

Het is niet handig om te gokken op één paard... het is niet verstandig om al te veel kleurtjes van je palet te laten vallen.

TOP

Maar hoe merkt je nou dat je verslaafd bent aan werken? Wanneer ben je te druk met die ene kleur bezig?
Dat ligt niet Zwart/Wit. Dat gaat geleidelijk. Als je serieus neemt dat verslaving een chronische proces is waarbij (genetische) aanleg, opgroeien en (rottige) levenservaringen een rol zullen spelen. Dan begrijp je, zoals ik dat ook elders zeg voor een verslaving aan middelen, dat verslaving iets is dat geleidelijk gaat.

Ja, als je zoals mijn mede-gast [Ramon van Bergem] vertelde, op een gegeven moment dan beslist dat je maar beter je vriendin kan dumpen om de omzet van jouw baas te verhogen... dan zie ik gewoon voor me:

wordt

Het leven wordt kariger, minder kleurrijk. Genieten op verschillende manieren wordt lastiger en je hoorde Ramon ook zeggen dat hij zijn vrienden niet meer zag en dat zijn collega's steeds meer zijn vrienden werden.
Niks mis mee, als je goede collega's hebt! Maar als dat de enige vrienden zijn waar je nog mee omgaat dan begint het toch ook wel iets te krijgen van de alcoholist die in de kroeg alleen nog maar drinkebroeders over heeft in zijn sociaal netwerk.

wordt

Dan komt het toch wel allemaal errug in dezelfde kleur te staan zolangzamerhand.

En ook dat hoeft niet beroerd te zijn als je dat bewust bent en je snapt dat je soms eens even extra moeite zal moeten doen om oude contacten weer nieuw leven in te blazen... Maar als je daar geen tijd voor hebt omdat je zo hardt moet werken dan zie je op een gegeven moment dat mensen onvoldoende gevoed worden en dat uitputting ontstaat.

Precies zoals Gerard zei: als je dan een periode keihard gewerkt hebt en er zijn een paar mensen die jou graag tot een soort van zondebok verheffen omdat je keihard hebt gewerkt om een bekende Nederlander te worden dan moet je wel oppassen dat het volgende niet gebeurt:
wordt

TOP

Want dan hebben we het eigenlijk niet meer over verslaving. Dan hebben we het over een burnout die het gevolg is van een werkverslaving.

Als je maar diepgenioeg in een verslaving wegzakt dan weet je zeker dat er ergens uitputting en overbelasting en verarming ontstaat waardoor de boel vast gaat lopen. Dan ontstaat er ziekte en ziekteverzuim.

En dat is vaak het punt waar mensen bij mij aankloppen met de vraag: "Hans, wàt kan ik doen zodat ik weer net zo hard kan werken als voor mijn burnout?"

...uhhh

...Voel je op je klompen waar de schoen wringt?

 

Begrijp me goed, er is véél aan en met burnout te doen:

• Running: hartstikke belangrijk. En als je niet van rennen houdt dan zoeken we een andere aerobe trainingsvorm die beter bij je past.
• Interesses en genieten: Bere belangrijk! Daar halen we onze 'emo-voeding' vandaan, daar komen de kleuren van op de wangen en het palet.
• Contacten: een belangrijke weg naar genieten en een interessant leven.
• Werken: hartstikke belangrijk! Het maakt dingen mogelijk en kan je trots en voldoening geven. Je hoeft niet te proberen te zijn als een alcoholist die nooit meer kan drinken. Zorg ervoor dat je werken doseert en je er niet in verliest. Dat je het gecontroleerd inzet om je leven mooier en leuker en rijker te maken. Abstinentie van werk is maatschappelijk ook niet verstandig.

Maar over burnout hebben we het later nog.

TOP

Maar als ik antwoord moet geven op Catharine's vraag of Gerard een workaholic is, of hij 'leidt aan werkverslaving'...
Ik geloof oprecht niet dat iemand die zó veel plezier beleeft aan werken tegen zichzelf zou moeten gaan zeggen: "laat ik maar stoppen met werk"... Daarom stelde ik Gerard ook de vraag: "Als werkverslaving niet zwart wit is, wat voor cijfer tussen de één en de tien geef jij jezelf voor werkverslaving?"...
Nee, het zal geen "nul" zijn. Als je tachtig uur per week werkt dan is er geen "nul kans op werkverslaving".
En het is ook zeker geen "tien". Want er zit nog genoeg levensenergie in.
Maar ik meen het als ik zeg dat het in mijn ogen volledig aan Gerard zelf is om antwoord te geven op de vraag die ik hem stelde. Net als u mag hij zijn leven leven zoals hij dat zelf wil doen. Dus is het ook aan hemzelf om te bepalen of zijn levensstijl onvoldoende verslavingsrisico heeft om te veranderen of dat een "zes minnetje" misschien net genoeg aanleiding geeft om af-en-toe eens iets anders te doen dan werken.
Maar ik raad hem (net zoals u waarschijnlijk ook, als u op de 'één of andere manier' interesse heeft in dit onderwerp) wèl aan om die vraag met enige regelmaat aan zichzelf te stellen.
Want iedere verslaving gaat sluipend en automatisch verder. Wanneer het eenmaal een beetje is opgestart dan geldt: "Als je het balletje loslaat rolt het naar beneden."
Daar is van alles aan te doen. Maar enige alertheid is wel handig...

TOP

De voorbereidingen van de inhoudelijke kant van de uitzending door Hans West - verslavingstherapeut & Eva Bekx - redacteur Max & Catherine heb ik op een aparte pagina gezet. Die kunt u lezen door hier te klikken: [Van fanatiek naar verslaafd]

TOP

De auteur is therapeut en mental coach.
Gespecialiseerd op behandeling van hyperventilatie-, paniek-, verslavings- en andere overbelastingsklachten en supervisie op het terrein van 'ziekte & werk'. Hij is op verschillende plaatsen werkzaam als therapeut en supervisor in de (geestelijke) gezondheidszorg, heeft een eigen praktijk voor individuele begeleidingstrajecten en geeft op locatie trainingen op bovenstaande gebieden.

Adres

Hans R.J. West
p/a HelpDisk.nl
Bilitonkade 170
3531 TN Utrecht
< hanswest@knoware.nl >
0 (0 3 1) 3 0 - 2 9 4 4 4 4 0
(maak gebruik van het antw. apparaat)

Auteur (Copyright): Hans R. J. West

These pages, and all contents, are Copyright © 1996-2005 by
(New Media), Utrecht, Holland.
All rights reserved.

	Wegwijzer op deze HelpDisk	HelpDisk.nl
	Home-page van deze HelpDisk
	Inhoudelijke vragen

Copyright & Disclaimer , 20070418