uestion: "wat nou het verschil is tussen counseling en therapie, coaching, training en supervisie?"
- Wat voor professional
- heb ik nou eigelijk nodig
bij problemen op mijn werk?
uestion: "wat nou het verschil is tussen counseling en therapie, coaching, training en supervisie?"
Vooropgesteld: het terrein van de counseling, therapie, coaching, training en supervisie is een gebied dat veel raakvlakken heeft. Om daarin scherpe scheidslijnen te willen trekken is niet alleen ondoenlijk, het is ook onverstandig. Je creëert daarmee 'gehakkel' over de vraag of een bepaalde manier van werken bij de ene groep hoort of bij de andere, terwijl zij in beide voor kan komen. Dat betekent echter niet dat dit één groot vaag gebied hoeft te blijven. Er is heel duidelijk sprake van heldere verschillen in de centrale aandachtspunten waar dan het werkgebied a.h.w. omheen ligt.
Er is dus sprake van overlap en soms kan bijvoorbeeld een training duidelijk maken dat een bepaalde mate van supervisie of counseling wenselijk is. Maar de centrale doelstelling bepaalt het aandachtsgebied.
Trainingen worden over het algemeen in groepen gegeven rond een bepaald probleem dat een groep mensen in hun werk of in hun leven tegen komt.
Bij trainingen is het evenwicht tussen 'kennis' en 'kunde' van belang. Vaak wordt in organisaties of bedrijven geprobeerd om problemen op te lossen of wordt de kwaliteitsverbetering nagestreefd door middel van kennisoverdracht met behulp van een lezing, boekjes of folders. Risico daarbij is dat daarbij onvoldoende stil gestaan bij het verschil tussen "weten hoe het moet" en "het in de vingers krijgen" door praktische ervaring op te doen.
Hoeveel beeldmateriaal daar ook in wordt geïnvesteerd, een extra investering in de overdracht van informatie compenseert echter nooit een tekort op het gebied van het 'ervaren'. Zo kan ik bijvoorbeeld nog zo veel theorie geven over "het omgaan met spanning door..." maar dat vervangt nooit het nut van in de praktijk uitgevoerde oefeningen.
Trainingen hebben over het algemeen juist tot doel om beide aspecten aan bod te laten komen. Voorbeelden hiervan zijn het ervaren van items als afstand-nabijheid of domiantie-submissie in soms hele verschillende velden als therapie, omgang met chronisch zieken, verkoop. Andere voorbeelden kunnen items zijn als klantgerichtheid, of de omgang met discriminatie, agressie, afhankelijkheid of grensoverschrijding.
Trainingen vereisen vaak een groepsgrootte tussen de 8 à 25 personen die met (en van) elkaar willen leren. Maar ook individuele traingen worden regelmatig gegeven. Het kan bij het inschrijven voor een training dan ook belangrijk zijn om tevoren te informeren naar de (maximale) groepsgrootte.
Relatief nieuw (maar eigenlijk al heel oud) is het zogenaamde 'coaching'. Een coach is vaak een ervaren rot in het vak dat jij wilt leren. Gesprekken met een coach heb je ook vaak individueel en zullen voornamelijk gericht zijn op de uitvoering van het werk. Zo kan een ervaren man/vrouw u vertellen hoe bepaalde lastige situaties mogelijk op een verstandige manier zouden kunnen worden aangepakt en kan u vast vertellen welke votangels en klemmen in de praktijk te verwachten zijn. Een coach zal u eerder vertellen over zijn/haar eigen visie en aanpak.
Belangrijk dus om een coach te zoeken in de richten die u op wilt gaan.
Supervisie kent verschillende vormen individuele supervisie of groepssupervisie.Tijdens supervisie reflecteert u op de praktijk van uw werk. Het kan zijn dat iemand als beginner wil leren hoe zij/hij in het vak staat maar het kan ook zijn dat iemand als ervaren professional toch tegen bepaalde items 'opbotst' of dat iemand zichzelf wil oriënteren over een bijsturing van de carrière. Vragen als "waar liggen uw sterke kanten, wat zijn uw lacunes". Niet dat u alle antwoorden van de supervisor moet (willen) verwachten. Nee, supervisie zal u eerder helpen om deze zèlf te vinden door samen te kijken naar de manier waarop u werkt.
Zo kan er tijdens supervisie bij voorbeeld op worden in gegaan welke dingen u voelt bij de uitvoering van het werk. Daarbij gaat het er dan niet om dat u in uw verleden gaat speuren naar "hoe 't zo gekomen is". Dat zou weer eerder bij counseling horen of (bij het diepere 'graafwerk') therapie zijn.
We kennen waarschijnlijk allemaal wel het klassieke dilemma tussen het hoofd en het hart (en om het voor ons dan nog wat gecompliceerder te maken: er is ook nog sprake van een lijf met zijn/haar mogelijkheden en onmogelijkheden, behoeften en wensen..). Iedereen maakt in het werk wel mee dat het soms heel moeilijk is om die drie op één lijn te krijgen. Het werken met collega's, hoger geplaatsten of klanten/cliënten loopt niet altijd vanzelf en heeft dan aandacht nodig.
Dat kan in een groep (groepssupervisie) zijn waarin u bijvoorbeeld gezamenlijk aan de slag gaat om optimaler om te gaan met een bepaald probleem dat iedereen tegenkomt (voelt u de overgang naar "training"?). Maar er kan ook sprake zijn van problemen in de samenwerking tussen teams of wrijvingen in nieuwe samenwerkingsverbanden zoals dat bij voorbeeld vaak gebeurd bij fusies. Soms moet een team zich herbezinnen op de kerntaak en op het (veranderende) werkklimaat. Regelmatig verdient een team of ook een samenwerkingsverband van twee mensen een beetje extra aandacht voor de manier van samenwerken. Aandacht voor een gezamenlijk begrippenkader en het spanningsveld tussen eigenheid en samen werken zijn daarin veelvuldig de termen gebleken die extra aandacht vereisen als men de samenwerking op de lange termijn goed wil laten verlopen.
Begrip voor gevoelens en gevoel voor elkaars begrippen zal dan veel voorop staan in deze vorm van supervisie.
Supervisie kan ook individueel gegeven worden. Met een andere bril (of juist met meerdere brillen) kijken naar problemen die er op uw werk ontstaan kan soms zicht geven op nieuwe oplossingen. Ook komt in de individuele supervisie vaak het klassieke dilemma tussen gevoel en verstand aan bod. Gevoelens die er nou eenmaal zijn maar niet (mogen) worden uitgesproken, die kunnen op den duur behoorlijk schadelijk worden voor het werk. Veel voorkomend is in begeleidende beroepen bijvoorbeeld het gevoel van aantrekkelijkheid of seksuele opwinding. Als daar onverstandig mee om wordt gegaan kan dat bijvoorbeeld uitmonden in seksuele relaties tussen hulpverleners en cliënten/patiënten of tot een aanklacht die gaat over seksuele intimidatie van een collega. Juist wanneer er niemand is waarmee je vrij kunt spreken over de gevoelens die tijdens het werk ontstaan dan kan zich dat op den lange duur tegen iemand keren. Vermoeidheid en 'burn out' zijn andeere voorbeelden van dergelijke moeilijk bespreekbare gevoelens.
Aan de andere kant kunnen er natuurlijk ook denkfouten zijn die tot ingewikkelde gevoelsmatige situaties leiden. Zo komt het bijvoorbeeld regelmatig voor dat leidinggevenden zich onvoldoende bewust zijn van de manieren waarop machtsverschillen uit kunnen werken in de communicatie met hun ondergeschikten. Daardoor worden sommige reacties soms persoonlijker genomen dan 'handig' is en kunnen er moeilijkheden ontstaan in de communicatie die eiggenlijk vrij makkelijk kunnen worden veranderd.
Er is dan ook een toenemende trend onder de verschillendste soorten professionals om met een zekere regelmaat, of juist intermitterend bij problemen, zichzelf supervisie te gunnen (of via werkgevers te organiseren) om te zorgen voor kwaliteit op de lange termijn.
Zeker nu de wet op de kwaliteitbewaking gebied dat er op een structurele manier aandacht moet worden geschonken aan kwaliteitsbeleid wordt in Nederland normaler wat in de USA al gemeengoed is; een regelmatig onderhoud bij een supervisor.
Waar supervisie zich richt op de beleving van het werk, houdt counseling niet op bij het werk. Bij counseling kunnen persoonlijke problemen aan de orde komen. Deze kunnen ook op het werk tot uiting komen. zodat het heel goed mogelijk is dat er tijdens counselinggesprekken over uw manier van werken wordt gepraat. Maar dat hoeft niet per sé.Want werken is maar een deel van uw leven. Andere gebieden als relaties, ziekte, verslaving, seksualiteit, emoties of normen & waarden zouden gebieden kunnen zijn waar u eens met een professional over wilt praten.
Of over wilt correspondere natuurlijk, want zoals elders al is beschreven biedt HelpDisk de mogelijkheid om via Email contact te maken.
Bij counseling zal ook meestal de nadruk op het hier-en-nu liggen. Natuurlijk is het daarbij onvermijdelijk dat ook uw verleden om de hoek komt kijken omdat het verleden nou eenmaal belangrijk kan zijn om te begrijpen hoe de dingen zo gegroeid zijn in uw leven. Maar de focus ligt meestal meer op het heden en de toekomst.
Daarmee is eigenlijk al een beetje aan bod gekomen hoe je tegen 'therapie' aan zou kunnen kijken. Over het algemeen kunnen we zeggen dat therapie meer dan counseling gericht is op 'genezing', op een integratie van delen van de persoonlijkheid die misschien moeilijk te integreren zijn. Bijvoorbeeld doordat in de opvoeding bepaalde dingen (on)mogelijk waren voor de ouders.
Heel kort-door-de-bocht en ongenuanceerd gezegd (want over elk van deze paragrafen zijn boeken vol geschreven): therapie heeft de bedoeling 'dieper' te gaan... verder te graven naar de oorzaken achter de problemen. Therapie kijkt naar het verhaal achter het verhaal.Over de verschillende vormen van therapie zijn dus ook weer bibliotheken vol geschreven. Maar om toch wat duidelijkheid in die wir-war te brengen kan je er wel catagorieën aanbrengen.
- Duidelijk zal zijn dat ook therapie in groepsverband gegeven kan worden of dat iemand therapie individueel kan doen. Bedenk dus eens wat u wilt: wil u inderdaad met één iemand over uw situatie praten of wil u juist wel eens contact met anderen die hetzelfde meemaken als u? Ook kan een groep van mensen een goede leerschool zijn om de dingen te leren die in het dagelijks leven het contact-met-anderen in de weg staan.
- Therapie eerder richten op ondersteuning, of juist meer op ontdekking gericht zijn. Een steunende therapie zal waarschijnlijk ook wel ingaan op de conflicten die er in iemands psyche leven maar de nadruk zal blijven liggen op de vraag "hoe hiermee te leven". Terwijl een ontdekkingsgerichte therapie zich veel meer zal richten op de vraag "welke conflicten leven er binnen mij?"
- Therapie kan meer op het verleden gericht zijn of juist meer op het heden & toekomst.
- Een therapeut kan volgend zijn en het tempo en de onderwerpen eerder aan u overlaten. Of een therapeut kan juist meer directief zijn en bepalend in de dingen zie er (volgens hem/haar) zouden moeten gebeuren.
- De houding van de therapeut kan eerder afstandelijk zijn of juist meer geïnvolveerd.
In de klassieke psychoanalyse bijvoorbeeld wordt de psychotherapeut als een "spiegel" beschreven. Hij zal proberen afstandelijk te blijven. Hij probeert bijvoorbeeld om niet te laten zien wat zijn eigen emoties zijn bij een onderwerp dat jij aansnijdt. En zal u ook niet snel dwingen om het over een bepaald iets te hebben. Terwijl het bijvoorbeeld in de Gestalt-therapie belangrijk wordt gevonden dat je als therapeut goed stil staat bij hetgeen jij zelf voelt bij een bepaald onderwerp en dat ook in de therapie inbrengt. Deze therapeuten zullen dus ook vaak duidelijker zijn in hetgeen zij van u verwachten en u voorstellen doen (om het bijvoorbeeld over bepaalde onderwerpen te hebben).- Verder kan therapie verbaal zijn waarbij het dus in eerste instantie gaat om de dingen die je ergens over zegt. Maar meer en meer gebruiken therapeuten ook non-verbale technieken zoals beweging, aandacht voor het ademen, creatieve middelen etcetera. Zo zie je bijvoorbeeld in de modernere 'Integratieve Therapie', zoals die aan de Vrije Universiteit aan Amsterdam wordt gedoceerd, dat non-verbale en verbale methodieken naast elkaar gebruikt worden.
Misschien (her)kent u dat mensen soms prachtig kunnen zeggen waarom het allemaal uit-ste-kend gaat... terwijl u op uw klompen kunt aanvoelen dat er iets "niet geweldig loopt" in hun leven. Hun verbale kwaliteiten kunnen misschien wel zo goed zijn dat er misschien geen speld tussen te krijgen is... en ondertussen blijven zij ongelukkig.
Er zijn dus genoeg vormen van begeleiding die mogelijk zijn. Maar zijn ze ook verstandig?
Natuurlijk is het zo dat de moderne mens (op zijn/haar werk) zelfstandig problemen op moet leren lossen en de trend dat er voor ieder wissewasje een therapeut moet worden opgetrommeld maakt in een aantal gevallen dat mensen zelf niet eens meer beginnen om na te denken over de oplossing van hun eigen problemen.
Aan de andere kant zien wij toch ook erg vaak dat mensen het te lang hebben uitgesteld om er iemand bij te halen. Verstoorde relaties die er pas een derde bijhalen als er géén gesprek meer mogelijk is door de hoog opgelopen misverstanden. Werkgevers die pas een supervisor inschakelen als er grove fouten gemaakt worden in het team. Begeleiders die pas ondersteuning zoeken als zij door hun clëntèle worden aangeklaagd. Soms zou je wensen dat zij iets eerder hadden durven (h)erkennen dat een beetje ondersteuning toch wel gewenst was.Een goede zoektocht gewenst in de wereld van begeleiding (en eventueel binnen uzelf)...
Auteur (Copyright): Hans R. J. West
![[^]](../pics/pylupsml.gif){kind=small}
These pages, and all contents, are Copyright © 1996-2005 by
(New Media), Utrecht, Holland.
All rights reserved.
![[wegwijzer]](../pics/kompas.gif){kind=small} |
Wegwijzer op deze HelpDisk |
 HelpDisk.nl |
![[HelpDisk]](../pics/smlhelpd.gif){kind=small} |
Home-page van deze HelpDisk | |
![[antwoorden]](../pics/lampje.gif){kind=small} |
Inhoudelijke vragen |
![[ design by: H @ n s ]](../pics/dsignhns.gif){kind=small}
inhoud: Hans R.J. West
layout: H@ns
Copyright & Disclaimer , 20000521
TOP