HelpDisk ©

Psycho-educatie HelpDisk ©

WoordenboekJE

Losse woorden en zeker niet bedoeld om volledig te zijn maar een aanvulling op de stukjes op deze helpdisk.

A.D.L.
Alcoholisme
ARISE
Attributie
Bibliotherapie
Bulimia
Burn-out
Circulaire Causaliteit
Co-mobiditeit
Cognitieve gedragstherapie
continuïteitshypothese
Coping
Desensitisatie
Deurknopsyndroom
Dissociatieve stoornissen
Doctorshopping
Drugs
DSM
Egosyntoon
Evidence Based Medicine (EBM)
fight/flight/fright reactie
Fobie
Frustratietolerantie
Gedragstherapie
Globus-gevoel
Hyperventilatie
Instinct
Latijn
Left-brain-right-brain theorieën
M.E. (Myalgische Encephalomyelitis)
Mantelzorg
Migraine/Clusterhoofdpijn
Neurasthenie
Neuroloog
Neurotisch handelen
Oraal
Paniek-aanvallen
Pathologie
Patiënt of cliënt
Pica
Pro-activiteit
Prodroom
Psychasthenie
Psychiater
Psychiatrische aandoeningen
Psycho-educatie
Psychopathologie
Psychosomatische & somatopsychische klachten
Seksualiteit & Terminologie
Serendipity
SOA
Soma
Somatoforme stoornissen
Somatopsychiek
Strains (psychologisch)
Stress
Tonus (hypertonus/hypotonus)
Trigger
Triune Brain
Verslaving
Weerstand
Wetware
WHO
Workaholic

A.D.L.: ADL is een term die in de medische wereld wordt gebruikt om aan te geven in hoeverre het leven van de patiënt wordt gehinderd door een bepaalde aandoening of ziekte. Het is een afkorting van 'Activiteiten van het Dagelijks Leven (ook wel: Activities of Daily Life).; Een zinnetje als "de ziekte geeft geen beperkingen voor (of "in") het ADL" geeft dus aan dat er weinig beperkingen optreden door deze ziekte.

Alcoholisme: Men schat dat tussen de 7 à 9% van de Europese bevolking kan worden in de klasse 'zware drinkers' die het risico lopen van alcohol afhankelijk te worden. In Nederland zijn de schattingen dat 8 tot 10% van de bevolking van 15 jaar en ouder problemen heeft door of met alcohol. Meer dan 660.000 mensen drinken gemiddeld meer dan 8 glazen alcohol per dag. En van deze groep drinkt de helft zelfs minstens 12 glazen per dag.; Dat blijft ook niet zonder gevolgen. De maatschappelijke kosten van alcoholmisbruik bedragen volgens het Nederlands Economische Instituut rond de 2 miljard gulden per jaar. Belangrijke kostenposten hierin zijn: de kosten als gevolg van de ongelukken die zij zelf meemaken maar ook veroorzaken bij anderen (materiële schade en de schade van de behandelingen die nodig zijn), de gevolgen van de werkuitval in verband met alcohol en iedereen die wel eens een nachtdienst heeft gedraaid op de EHBO van ziekenhuis in een grotere stad, die weet dat het grootste deel van de vechtpartijen (in kroegen, maar ook geweld binnen het gezin) en ook veel pogingen tot zelfdoding te maken heeft met dronkenschap.; Alcoholmisbruik houdt verder verband met een groot aantal medische aandoeningen zodat de Wereldgezondheidsorganisatie in 1993 dan ook schatte dat de kosten van alcoholproblemen in Europa 5% tot 6% bedroegen van het bruto nationaal produkt van elk land.; Alchohol kan lekker zijn...; maar het kan ook zeker een probleem worden.; (dat niet zomaar met een pilletje kan worden verholpen (zie Campral); Voor één vorm van zelfhulp verwijzen wij, naast de reguliere hulpbronnen in uw omgeving (CAD), ook naar de Anonieme Alcoholisten op het Net Groningen & Voorburg.

ARISE: In 1989 is o.a. door professor David Warburton in Engeland de vereniging ARISE (Associates for Research Into the Science of Enjoyment) opgericht die o.a. wetenschappelijk onderzoek doet naar de gezonde uitwerking van het genieten.; Meer informatie hierover verwijzen wij naar: Genieten en gezondheid.; Hierin staat ook nog wat meer te lezen over A.R.I.S.E.

Attributie: Mensen hebben bepaalde attibuties over zichzelf en de wereld, bepaalde basisgedachten (RET) of aannames waar zij niet meer zo over nadenke. Sterker mensen kunnen een bepaalde attributiestijl hebben: interne (it's me) of externe (it's them) manieren van denken, stabiele & globale tegenover flexibele, specifieke manieren van denken over zichzelf en de wereld.; Meer daarover in: [Attributie theorie]; Zo kunnen attributies het ontstaan van depressies in de hand werken. Meer daarover in: [info over depressie]

Bibliotherapie: Bibliotherapie is een vorm van psychotherapie, of misschien moet je zeggen counseling.; Het gaat er bij bibliotherapie om dat je mensen aanmoedigt om te lezen over de dingen die hen dwars zitten. Door te lezen over de dingen die je bezig houden kan je anders over jezelf gaan denken en je kan zien hoe andere mensen met dergelijke situaties omgaan.; Eigenlijk kan je zeggen dat de hele HelpDisk-site één grote bibiotherapie probeert te zijn.; In het verlengde daarvan ligt ook de heilzame uitwerking van het schrijven zoals dat bijvoorbeeld beschreven wordt bij dagboeken & gezondheid

Bulimia: Wanneer u meer wilt weten over Bulimia, selecteer dan: Bulimia

Burn-out: Burn-out is een toestandsbeeld als gevolg van (langdurige) nerveuze klachten, een syndroom dat met overbelasting samenhangt.; Selecteer hier voor: meer info over Burn-out

Circulaire Causaliteit: Bij circulaire causaliteit is er niet simpel één oorzaak en één gevolg... De oorzaak heeft gevolgen en die gevolgen werken weer mee in het ontstaan van de gebeurtenis die aanvankelijk de oorzaak leek te zijn. Zo volgen oorzaak en gevolg elkaar op...; Circulaire causaliteit zien wij veel bij psycho-somatische èn bij somato-psychische klachten. En het 'zoeken naar de oorzaak' (die meestal òf in het 'geestelijk' òf in het 'lichamelijk' domein wordt gezocht) die de vicieuze cirkel draaiende houdt. En een vicieuse cirkel die langer gaat draaien heeft vaak een vliegwiel-effect dat zich niet zomaar ineens laat stoppen door één van de oorzaken weg te nemen.

Co-mobiditeit: In het woord "comobiditeit" is het woordje "co" te herkennen, zoals in co-piloot: de piloot die náást de belangrijkste piloot zit. Verder is het woordje "morbide" te herkennen: "ziekelijk", afkomstig van het woordje morbus (ziekte). Comobiditeit is een term die aangeeft dat er twee verschillende ziekten naast elkaar bestaan, bijvoorbeeld een verslaving náást een psychologische klacht of een psychiatrische klacht. Niet "òfò-òf" maar "èn-èn".

Cognitieve gedragstherapie: Cognitieve gedragstherapie is een therapievorm die "het denken" van mensen ook als een soort gedrag ziet. Daar gelden dan weer ongeveer dezelfde regels voor als voor [gedragstherapie]. Het is niet altijd nodig om naar de oorsprong van bepaalde denkpatronen te gaan om ze te veranderen.

continuïteitshypothese: Een manier van kijken die er niet vanuit gaat dat iemand òf gestoord òf gezond is. De continuïteitshypothese van Morris (Mood - the frame of mind, New Yorkspringer-Verlag, 1989) gaat ervan uit dat er geen scherpe scheidslijnen zijn maar dat er een continuüm is tussen psychisch 'gezond' en 'ongezond' dat ook omgevingsafhaneklijk is.

Coping: Is een term die van het Amerikaanse 'to cope' afkomt. Het betekent 'omgaan met'...; Het is een (relatief) nieuwe term in de wereld van het stressmanagement en bijvoorbeeld het 'omgaan met chronische ziekten', het omgaan met verslavingen. stress-coping programma's, of de 'coping strategieën bij een chronische of ernstige ziekte' zijn termen die je tegenwoordig regelmatiger tegen kunt komen. Het gaat dan om een programma waarin jij kunt leren om verstandiger met stress om te gaan of het gaat om een strategie, een manier waarop jij probeert om met jouw chronische of ernstige ziekte probeert te leven. Veel van de boven genoemde programma's proberen te helpen met het vinden van andere manieren om met stress om te gaan.; Zie ook: Psycho-educatie

Desensitisatie: Letterlijk: minder gevoelig maken.; Dit kan zowel bij lichamelijke allergieën. Door een allergie-patiënt langzaam aan bloot te stellen aan de stof waar hij allergisch voor is kan in een aantal gevallen de allergie worden opgeheven.; Ditzelfde geldt ook voor psychologische 'allergie': fobieën. Wanneer iemand zich lang genoeg (!) steeds meer bloot stelt aan de dingen waar hij/zij bang voor is, dan zal die angst gaandeweg uitblussen.

Deurknopsyndroom: Bij een bezoek aan de (huis) arts komt het vaak voor dat er een aantal klachten worden gemeld die (achteraf) eigenlijk helemaal niet zo te zake bleken te doen... en het intieme verhaal komt pas met de hand aan de deurknop. "Oh ja, dan is er ook nog..."; Dit wordt wel het deurknopsyndroom of deurknopfenomeen genoemd.; Vaak ontstaan hierdoor problemen omdat er dan nog onvoldoende tijd is om die taboe-onderwerpen (die dus belangrijker zijn dan dat ze worden gepresenteerd) nog goed te behandelen.; Doe uzelf dat niet aan. En neem bij uw arts de tijd voor de dingen die voor u belangrijk zijn. (en lees hier eens over taboe-onderwerpen).

Dissociatieve stoornissen: Meer informatie over dit onderwerp in: Dissociatie & dissociatieve stoornissen

Doctorshopping: 'Doctorshopping' is een term die in de medische psychologie wel wordt gebruikt om de patiënten aan te duiden die van arts naar arts lopen in de hoop een oplossing te vinden voor hun probleem. Vaak wordt er niks gevonden en blijken hun klachten te ontstaan door spanningen. Dat is echter voor veel mensen niet te geloven omdat zij hun klachten lichamelijk voelen en zij denken dat geestelijke spanigen niet tot lichamelijke klachten zouden kunnen leiden. Soms kunnen mensen ook niet accepteren dat zij minder gezond zijn dan dat zij nu eenmaal zijn (helaas) en lopen daarom almaar van arts naar arts in de hoop dat er een middel gevonden kan worden om tòch beter te worden (liever dan te accepteren dat ziekte soms bij het leven hoort).; zie ook: 'iatrogene schade'

Drugs: Zie: een beetje info over drugs; en zie: Hoe 'smart' zijn smart- en eco-drugs?

DSM

De DSM IV (Diagnostic and Statistical Manual of mental disorders) is min of meer het 'bijbeltje' van de de psychotherapeut/psychiater.

Van oorsprong was het een middel om psychiatrische aandoeningen te rubriceren voor de verzekeringsmaatschappijen en kostendeclaraties. De eerste editie (DSM-I dus) is in 1952 verschenen. De nieuwste (de DSM-IV) is van 1994. Inmddels is de DSM uitgegroeid tot één van de belangrijkste pogingen om enige lijn te brengen in de wir-war van diagnoses op psychisch/psychiatrisch gebied. Het voordeel is dat het de communicatie onder professionals verduidelijkt. Het is een hulp (verscherping) van de diagnostiek omdat het probeert om de verschillende diagnosen zo eenduidig mogelijk te definiëren te classificeren en te rubriceren. Dit gebeurt aan de hand van een aantal rubrieken (assen).

Assen:

klinische syndromen (psychische stoornissen)

persoonlijkheidsstoornissen

psychosociale en omgevingsproblemen

lichamelijke aandoeningen en

een globale beoordeling van het functioneren

Voor mensen die interesse hebben in de DSM is de volgende URL interessant:[home.wxs.nl/~proust/]

Egosyntoon: Situaties of voorstellingen die in harmonie zijn met de subjectief ervaren inhoud van het eigen bestaan en in die zin aanvaardbaar voor het ['ego']. Het tegenovergestelde is egodystoon wanneer bijvoorbeeld de leefsituatie niet in harmonie is met de manier waarop iemand zichzelf ervaart.

Evidence Based Medicine (EBM): Een attitude waarin objectieve analyse van een interventie centraal staat. Medisch handelen wordt dan gebaseerd op klinische trials.; Eigenlijk is EBM oude wijn in nieuwe zakken. De bakermat ligt in de het 18e eeuwse post-revolutionaire Frankrijk. De toenmalige artsen vroegen niet de professoren wat zij moesten doen maar keken of de behandeling aansloeg bij de pati‘nten.; Bijvoorbeeld Piere Louis onderzocht toen het aderlaten. Dat was destijds een normale 'medische handeling' bij cholera (een ziekte die voor uitdroging zorgt) terwijl het onderzoek liet zien liet zien dat het averechts werkte.; Maar ook tegenwoordig is dergelijk onderzoek nog nodig. Want het blijkt dat er toch, ook tegenwoordig nog, een redelijke kans blijft op medische fouten als een ervaren arts voornamelijk op zijn klinische expertise gokt. De gemiddelde huisarts bijvoorbeeld, zou iedere dag van de 365 dagen van het jaar zo'n negentien (!) artikelen moeten lezen om bij te blijven. Zelfs behandelvormen die geaccepteerd en bekend zijn, blijken niet altijd juist te zijn.; Zo zijn bijvoorbeeld nog niet zo lang geleden medicamenten tegen hartritmestoornissen onderzocht in een klinische trial. Zij waren ontwikkeld n.a.v. geslaagde fysiologische experimenten en waren getest met dierproeven. Het middel werd dus inmiddels op grote schaal gebruikt.; Deze trial is echter voortijdig gestopt omdat de kans op overlijden groter bleek te worden door deze medicatie. Prf Dr David Sacket zegt daarover: "uit de data-analyse bleek dat deze geneesmiddelen tegen hartritme stoornissen waarschijnlijk méér slachtoffers hebben gemaakt dan de Vietnam-oorlog"; Inmiddels ontwikkelen zich tegenwoordig ook evidence based nurcing, mental health and psychiatry met de daarbij behorende bladen die, gevuld met abstracts, een handleiding (met houdbaarheids datum) kunnen zijn voor de professional die zijn weg probeert te zoeken door al de onderzoeken die tegenwoordig worden gedaan.

fight/flight/fright reactie: De fight/flight/fright reactie is de eerste reactie die ook bij dieren te herkennen is als er acute stress is. De naam heeft alles te maken met de lichamelijke voorbereiding op 'vechten', 'vluchten' of 'bevriezen en vertrouwen op de schutkleur' door een directe bedreiging.; Meer lezen: [over stress theorie]

Fobie: Een specifieke prikkel die tot overmatige angst- of paniekgevoelens leidt. Extreme angst voor spinnetjes (en ook al weet je dat het onzin is... de angstreactie blijft) heet bijvoorbeeld arachnofobia.; Maar het kunnen ook situaties zijn die dergelijke angsten uitlokken: pleinvrees, of engtevrees zijn daar voorbeelden van. En ook sociale fobieën komen veel voor. De angst voor drukke winkels of ruimten is daar maar één voorbeeld van. Vaak is er bij het optreden van fobieën ook een relatie met [hyperventilatie].

Frustratietolerantie: De tolerantie om de dagelijkse frustraties te kunnen uithouden. Lees ook: RET

Gedragstherapie: Gedragstherapie is een therapievorm die zich niet zo zeer bezig houdt met het hoe-en-waarom van problematisch gedrag. Er is voornamelijk oog voor de manieren om gezond gedrag aan te leren (of onhandig gedrag af te leren): welke stappen zijn er nodig om bij het gewenste doel te komen en welke dingen zullen het gewenst gedrag versterken.

Globus-gevoel: Globus nervosus, de lichamelijke gewaarwording dat er een bal uit de maag of achteruit de borstholte omhoog stijgt die in de keel blijft steken. Veel voorkomend bij toestanden waarbij (langdurige) nervositeit een rol speelt.; (zie bijvoorbeeld: [Burn-out], [Hyperventilatie])

Hyperventilatie: Wanneer u meer wilt weten over hyperventilatie, selecteer dan hier: [hyperventilatie].

Instinct: De aandrift bij mensen en bij dieren tot (bij mensen onbewust) doeltreffend handelen. Veelal berusten de reactiesop de natuurdrift tot zelfbehoud van het individu of van de soort.

Latijn: Als mensen zich soms ergeren aan het feit dat artsen en therapeuten zich bedienen van latijnse termen...; Het heeft twee redenen:; 1. het is uit het verleden zo gegroeid (en dan is het lastig om dat voor een hele beroepsgroep te veranderen) en men is al druk doende om zich verstaanbaarder uit te drukken.; 2. het is ook belangrijk dat medici snel met elkaar kunnen communiceren, ook als de andere arts een andere taal spreekt. Omdat beide zich van dezelfde termenbedienen gaat dat makkelijker (zo groot is Nederland niet).

Left-brain-right-brain theorieën: Robert Ornstein is degeen wiens gedachten aan de basis liggen van de zogenaamde left-brain-right-brain 'hype' die nog steeds voortwoekert. Ik gebruik expres deze bewoordingen want Robert Ornstein zegt hierover in zijn boekje 'Multimind':; "Ken je het kinderspelletje 'silent postman'? Waarbij je in een grote kring gaat zitten en een boodschap in het linkeroor van je rechterbuurman fluistert en dan kijkt wat de boodschap geworden is als hij op die manier de hele kring is rond geweest? En dat de boodschap totaal niet meer lijkt op de boodschap die je aan het begin van de cirkel hebt gegeven....?; Nou, dàt is er met mijn theorie gebeurd over de verschillen in informatieverwerking tussen de linker- en de rechterhelft van ons brein!"; (Ornstein, Robert: Multimind, Junferann-verlag,Paderborn,1990)

M.E. (Myalgische Encephalomyelitis): Minstens 20.000 Nederlanders lijden aan deze ziekte, ook wel het "Chronisch Moeheidsyndroom" genoemd. Behalve met de voor de ziekte zo kenmerkende uitputting, pijnklachten en malaise, kampen ME-patiënten met griepsymptomen, (auto)immuunproblemen en allergieën en met neurologische en myologische; klachten.; Het verschil tussen ME en gewone vermoeidheid of een depressie is, dat de; ME-patiënt geen baat vindt bij nachtrust, niet opknapt van een wat langere rustperiode of van op ontspanning gerichte activiteiten. Omdat ME een organische ziekte is, zal de lijder aan de ziekte soms ook een geringe inspanning al moeten bekopen met een toename van zowel de; vermoeidheid als van de andere symptomen.; Wanneer u meer wilt weten over Myalgische Encephalomyelitis, ga dan naar: ME-NET

Mantelzorg: Mantelzorg is de niet-professionele zorg die door familieleden, buren of andere betrokkenen leveren aan (chronisch) zieken, gehandicapten of mensen die anderszins ondersteuning nodig hebben. Dit varieert van de niet-betaalde zorg van een ouder voor hun zieke kind via buddiezorg, vriendendiensten tot-en-met de zorg van een kind voor een zieke ouder.

Migraine/Clusterhoofdpijn: Juist omdat hoofdpijnen zulke grote problemen kunnen veroorzaken in het leven van de patiënt die er aan leidt is hier aandacht aan besteed. Onder andere op: Migraine, Clusterhoofdpijn & Spanningshoofdpijn.

Neurasthenie: Nerveuze uitputting, meer bij mannen dan bij vrouwen, bij hiervoor vatbare personen; bevorderd door gejaagde levenswijze, geestelijke overinspanning, gemoedsaandoeningen; de verschijnselen zijn futloosheid, vermoeidheid, rugpijn, geheugenverlies, gebrek aan eetlust, snelle hartslag, concentratiezwakte, insufficiëntiegevoelens (o.a. faalangst), hyperreflexie, labiele bloeddruk, seksuele impotentie, hoofdpijn (galeatus= de gehelmde/druk op het hoofd), slapeloosheid, hyperhidrosis, prikkelbaarheid enz.; naarmate verschillende verschijnselen op de voorgrond treden spreekt men van ~ cerebralis, cardialis, visceralis, sexualis enz.; Coëlho MB, Zakwoordenboek der geneeskunde, '89 Koninklijke PBNA BV, Arnhem, ISBN 90 6228 0897

Neuroloog: Een arts die zich na zijn basisopleiding heeft gespecialiseerd in de aandoeningen van ons zenuwstelsel.

Neurotisch handelen: Gedrag waarbij de relatie tusen gevolg en beweegreden van de handeling zoek is geraakt. De handeling komt voort vanuit de behoefte om een als ondragelijk ervaren gevoel te voorkomen. De onbewuste dwang in de richting van een schijnoplossing maakt dat men niet meer bewust voor een gedragslijn kan kiezen.; Erich Fromm, De angst voor vrijheid, Bijleveld, Utrecht 1952, p117

Oraal: Oraal betekent dat het over of via de mond gaat. Voorbeelden zijn: oraal temperaturen (thermometer in de mond), oraal gefixeerd (erg bezig met eten en/of snoepen), medicatie oraal innemen (slikken); Ook per os, orale seks en het werkwoord "oreren" komen van dezelfde stam.

Paniek-aanvallen: Wanneer u meer wilt weten over paniek-aanvallen, selecteer dan: De Paniek stoornis (op het werk)

Pathologie: Pathos = ziek(te) en logos = leer van.; Pathologie is dan ook ziekteleer. Een vak dat iedere professional die zich met ziekte en gezondheid zal krijgen. De mate waarin en de specialisaties hangen natuurlijk af van het uiteindelijk werk.

Patiënt of cliënt: Over de patiënt of cliënt-discussie die ontstaat omdat er nogal wat mensen zijn die er bezwaar tegen hebben om "patiënt" genoemd te worden. Zij worden liever met "cliënt" aangeduid.; Behalve dat ik denk dat het een soort van schijndiscussie is omdat veel mensen afgeleid door dit soort dingen geen ook meer hebben voor zaken als bejegening door de behandelaar aan de ene kant en acceptatie door degeen die een aandoening beleeft aan de andere, is het toch aardig om even terug te kijken naar de oorsprong van die woorden.; "patiënt": degeen die lijdt. Terwijl "cliënt" komt van "clingere": vasthouden aan. Juist een term die de afhankelijkheid nogal benadrukt, toch?

Pica: De soms verbazende (en nauwelijks te controleren) neiging om niet-etenswaar op te eten.; Doktoren hebben al wel beschreven dat mensen klei, haar, bordkrijt, lijm, zelfs sigarettenas opeten en recent beschreef Medscape een vrouw die uit nervositeit op pantys kouwde (zoveel dat er een grote klont in haar maag bleek te zitten). Bij artsen wordt de intense honger naar non-food produkten wel pica genoemd. Het komt voor bij mensen met een tekort aan ijzer maar het kan ook voorkomen bij zwangerschap, bij kinderen en mensen met een geestesaandoening. In een aantal gevallen speelt ook stress een rol.; Overigens, de genoemde dame bleek ijzertekort te hebben en nu zij met ijzersuppletie en een stress-coping programma behandeld is, zouden de 'klachten' zijn verdwenen.

Pro-activiteit: Proactief zijn in een bepaalde suituatie is het tegenovergestelde van re-actief zijn. Wanneer we reageren in een situatie laten we eerst een situatie ontstaan en gaan dan handelen (ageren). Bijvoorbeeld, zullen we reageren op de dingen die zijn misgegaan. Wanneer we een pro-actieve aanpak hebben dan komen wij in actie voordat de situatie misloopt. We laten de dingen goed gaan. We zijn de mislukkingen voor.

Prodroom: Prodromen zijn klachtjes die de aanval zelf van een bepaalde ziekte 'aankondigen'. Zo kan een zenuwachtig gevoel of een kriebelende neus een astma aanval aankondigen of kunnen visuele 'hallucinaties' (sterretjes, slangetjes of geometrische figuren zien) een migraine aanval aankondigen.; De (nood) medicatie innnemen als de prodromen optreden kan voorkomen dat de aanval doorzet.

Psychasthenie: geesteszwakte, een fuctionele neurose, gekenmerkt door angst, obsessies, tics, depersonalisatie- en derealisatieverschijnselen, neiging tot perfectionisme, dwanghandelingen, sterke gewetensfunctie, besluiteloosheid; Coëlho MB, Zakwoordenboek der geneeskunde, '89 Koninklijke PBNA BV, Arnhem, ISBN 90 6228 0897

Psychiater: Een arts gespecialiseerd in de behandeling van Psychiatrische aandoeningen; (vroeger ook wel zenuwarts genoemd, niet te verwarren met neuroloog).

Psychiatrische aandoeningen: zijn aandoeningen die zo zwaar zijn dat zij buiten de 'range' van 'het normale' vallen (dat heeft zowel te maken met degeen die erbuiten valt als ook met de maatschappij die bepaalde dingen 'normaal' vindt en andere niet. Iedereen heeft 'tics' en iedereen heeft problemen. Maar als deze zo groot worden dat zij als persoonlijkheidsstoornissen moeten worden gekenmerkt (en vaak medicatie nodig hebben om te genezen -of leefbaar te houden-) dan wordt een behandeling in de psychiatrie noodzakelijk (klinisch of in deeltijd).; Anders dan een psycholoog die alleen oefeningen en gespreksvormen tot zijn beschikking heeft, kan een psychiater ook medicatie voorschrijven. Daarvoor zal hij/zij ook als medicus moeten worden opgeleid. Pas daarna kan zij/hij zich dan verder specialiseren als psychiater (vroeger ook wel zenuwarts genoemd, niet te verwarren met neuroloog).

Psycho-educatie: Psycho-educatie heeft als doel om mensen informatie te geven over hun eigen denken en hun eigen functioneren. Door een beetje te snappen van de psychologie kunnen wij als gewone mensen beter snappen hoe we zelf in elkaar zitten zodat we betere keuzen kunnen maken in ons dagelijkse leven.; Zie vooral ook het uitgebreidere: Psycho-educatie

Psychopathologie: De pathologie van de psyche.; Hierbij moet worden opgemerkt dat dit erg onderhevig is aan de invloed van de tijd. De voor de oorlog veel gebruikte term 'hysteria' wordt nu nog maar nauwelijks gebruikt.; Dit heeft waarschijnlijk alles te maken met het feit dat 'normaal zijn' natuurlijk erg af hangt van de ontwikkelingen in een gemeenschap.

Psychosomatische & somatopsychische klachten: De relatie tussen psyche en Soma...; Psychosomatiek is een gebied waar wij steeds vaker vragen over krijgen. Daarom verwijzen wij hiernaar de uitgebreidere HelpDisk-pagina die daarover gaat.; Zie: Psychosomatiek voor meer informatie.

Seksualiteit & Terminologie: Voor informatie op het gebied van seksualiteit, selecteer: de seksuoloog; Voor (wat meer) informatie en termen op het gebied van seksualiteit, selecteer: seksueel woordenboek

Serendipity: De gave om toevallig waardevolle dingen te ontdekken; (De Tao van Motivatie, Max Landsberg, Academic Service, Schoonhoven 1999)

SOA: SOA is de afkorting van Seksueel Overdraagbare Aandoeningen. Aandoeningen die je kunt oplopen door onbeschermde sex te hebben. Ik wil het je niet 'tegen maken' om te vrijen maar het loopt van Clamidia, via Syphilis tot AIDS.; Als je twijfelt... ga naar de dokter!. Tegenwoordig hoef je niet zo angstig meer te zijn dat je 'verklikt' wordt door jouw arts.; Hij heeft een zwijgplicht.. maar hou er wel rekening mee dat hij rekeningen zal willen sturen.

Soma: 'Soma' (als iets anders dan 'de psyche') betekent "het lichaam".; Descartes heeft destijds gesteld dat er twee verschillende gebieden te herkennen zouden zijn die apart moesten worden onderzocht (dit heeft ook veel resultaat gehad). Dit verschil tussen lichaam en geest heeft zich inmiddels vrij vast in ons denken vastgezet en veel mensen kunnen zich er maar nauwelijks te brengen om te zien hoe psyche en soma eigenlijk onlosmaakbaar met elkaar verbonden zijn.

Somatoforme stoornissen: Lichamelijke (somatische) verschijnselen waarvoor geen organische of fysiologische mechanismen aantoonbaar zijn, en waarbij psychologische of sociale conflicten naar redelijkheid kunnen worden vermoed (d.s.m. IIIR); syn 'onbegrepen lichamelijke klachten', voorbeelden: spanningshoofdpijn, alcoholisme, syndroom van Pierre Briquet (hysterische middenrifparese met afonie), afonie, depressies, angst, moeheid, lage rugpijn, somberheid, paresen, spierspanningen, werkschuwheid, buikpijn, dyspepsieën, criminele neigingen, libidoverlies; Coëlho MB, Zakwoordenboek der geneeskunde, '89 Koninklijke PBNA BV, Arnhem, ISBN 90 6228 0897

Somatopsychiek: Psychische ziekteverschijnselen t.g.v. lichamelijke aandoeningen; Coëlho MB, Zakwoordenboek der geneeskunde, '89 Koninklijke PBNA BV, Arnhem, ISBN 90 6228 0897.

Strains (psychologisch): Dit zijn klachten die ontstaan bij overmatige stress:; Voorbeelden zijn: vage klachten, moeite met ontspanning van spieren, ongeduld, haast, ongewoon alert en scherp zijn, snelle irritatie, geen maat kunnen houden in consumptie (verslavingsneiging aan alcohol, -soft-drugs, snoepen en/of roken), niet meer relaxen, overmatig 'gedreven' zijn of juist angst & machteloosheid, tobben, piekeren, hopeloosheid, opzien tegen gewone taken, slaapstoornissen, chronische vermoeidheid, uitputting.; Zie ook stress

Stress: De term 'stress' komt oorspronkelijk uit de bouw van bruggen. Het is de term die aangeeft wat de maximale belasting was van die brug, hoeveel druk of trek er staat op een materiaal in een bouwwerk. Want ook iedere leek weet dat, wanneer de kracht op een metaal te groot is of te langdurig, er haarscheurtjes ontstaan in het materiaal. De oorsprong van de term 'stress' laat dus al zien dat het alles te maken heeft met draaglast en draagkracht.; Omdat er nog heel veel over stress te zeggen is verwijzen wij naar:; -Informatie over Stress

Tonus (hypertonus/hypotonus): Het woordje 'tonus' wordt door (para)medici gebruikt om (spier)spanning aan te duiden. De spieren van nek en schouders die door spanningen pijnlijk en verkrampt zijn geworden die heten "hypertoon". Hypertonus is dus een te hoge spanning, terwijl hypotonus een tekort aan spanning betekent. Eutonie (eu = 'de goede') is dan ook een vorm van bewegen waarbij wordt geprobeerd om 'de goede spanning' te bereiken.

Trigger: Bij veel zogenaamde 'psychosomatische' ziekten wordt snel gezegd: "da's stress!"; En daarbij heeft men dan het idee dat men de oorzaak heeft aangegeven.; In veel geval is dit een klassieke verwarring tussen 'oorzaak' en 'trigger'. De druk tegen de trigger van een pistool maakt dat het wordt afgevuurd. Maar zonder kogel en zonder pistool zou er niets gebeuren.; Een duidelijk voorbeeld dat wij vaak tegenkomen:; Dat de 'emmer overloopt' in iemands leven komt niet omdat de laatste druppel viel... het komt omdat de emmer daarvoor al helemaal was vol gedruppeld!

Triune Brain: Tegenwoordig zijn de 'left-brain-right-brain' theorieën wat achterhaald. Zeker, er is enig verschil tussen de globale werking van de linker hersenhelft en de globale werking van de rechter. Maar minstens zo belangrijk is het verschil tussen de verschillende lagen die als het ware 'op elkaar' zijn komen te liggen in de loop van de evolutie.; Het 'truine-brain' maakt een onderverdeling van drie lagen: de oudste archi-cortex (ook wel het reptielenbrein genoemd), daarop de paleocortex die we met andere zoogdieren gemeen hebben en daar weer op de neocortex waar wij onze 'hogere' menselijke functies tot stand laten komen (denken, rekenen, taal en muziek).

Verslaving: "een ziekte die bestaat bij de gratie van het geneesmiddel, die door het medicament in het leven is geroepen en die erdoor in stand werd gehouden"Jansen A, Merckelbach H, Hout M v/dn: Experimentele psychopathologie: een inleiding:Van Gorcum, 1992, Assen; De DSM III reserveert verslaving voor psychoactieve middelen.; Bij psycho-educatie gaan wij nog verder in op verslaving.

Weerstand: Weerstand is het overlevingsmechanisme van de cliënt/patiënt gezien vanuit de ogen van de therapeut.; Freud benoemde verschillende vormen van Abwehr die er in eerste instantie op gericht zijn om onnodige pijn te voorkomen maar na verloop van tijd zijn deze automatismen verzelfstandigd en staan zij levensgeluk in de weg. Makkelijk ervaart de therapeut die een bepaald ontwikelingstraject voor ogen heeft dit als 'weerstand', 'afweer'. Meer hierover in: [Weerstand en therapie]

Wetware: Ik bedoel hiermee niet te zeggen dat ons brein niet meer is als een computer want er zijn een aantal duidelijke verschillen tussen de natte, levende, warme cellen uit een brein en de silicon chips van een computer. De fysieke verschillen maken ook dat er waarschijnlijk extreem grote verschillen zijn in de mannier waarop een computer problemen oplost (algoritmen afdraait) en de manier waarop een brein naar de oplossingen zoekt van de problemen die het kan herkennen (heuristieken herkent). Toch lijkt de analogie tussen Software/Data - Computer hardware v.s. Gedachten/herinneringen - Brein verantwoord.; Geen software zonder hardware, geen gedachten / gevoel zonder wetware.

WHO: World Health Organisation

Workaholic: Voor meer informatie selecteer: workaholic

Auteur (Copyright): [Hans R. J. West]

Deze tekst kunt u nog eens rustig nalezen op de Zelfhulp diskette "psycho-educatie en stress management"
De dingen die u hier leest zijn gehaald uit een groter geheel. U kunt deze hypertekst zelfhulp diskettes bestellen die werken met uw eigen World-Wide-Web-browser. Het geeft u de mogelijkheid om alles nog eens rustig te lezen en te herlezen.
Door hier te klikken gaat u naar het bestel formulier

Wegwijzer op deze HelpDisk

Indexpagina Psycho-educatie

Home-page HelpDisk.nl
Inhoudelijke vragen [antwoorden]

layout: H@ns

design with Mac