TOP
![[Q]](../pics/q.gif){kind=small}
uestion: Is het voor een verslaagde ooit nog mogelijk om gecontroleerd te gebruiken?
Onderstaand stukje gaat over de mogelijkheid om gecontroleerd te gebruiken als je eenmaal verslaafd bent geweest. Dit is een discussie waar de geesten nogal een scheiden. Veel mensen gaan ervan uit dat het niet mogelijk zou zijn. Veel anderen houden eraan vast dat het voor iedereen mogelijk zou moeten zijn.
Verslaving Mannen Vrouwen Totalen 43.340 11.844 Alcohol 38% 45% Medicijnen 1% 3% Cannabis 5% 4% Heroïne 32% 30% Cocaïne 7% 4% Gokken 12% 4% Overige 5% 10% Verdeling middelengebruik van het totaal aantal inschrijvingen in 1995 bij CAD's voor mannen en vrouwen.
Bron: LADIS, 1996. Stichting Informatievoorziening Verslavingszorg.
Zoals zichtbaar zijn er nogal wat mensen die in de verslavingszorg terecht komen terwijl de resultaten in veel (gedateerde) onderzoeken toch niet zo geweldig waren.
Daar zijn, zo uit de losse pols natuurlijk een paar dingen over te zeggen.Toch is het onterecht om iedere ex-verslaafde die zijn/haar middel weer eens tot zich neemt gelijk maar af te schrijven als 'hopeloos'.
- Het ligt natuurlijk voor de hand om twijfels te hebben over de verslavingszorg. Helemaal onterecht lijkt dat niet als we zien hoe vaak er nog een weerstand bestaat bij behandelaars om eens goed te kijken naar het wetenschappelijk onderzoek dat is gedaan naar de therapie-vormen die worden gebruikt. Overigens verschilt de verslavingszorg daarin niet zoveel van de rest van de geestelijke gezondheidszorg. Over het algemeen lijkt men weinig bereid om te kijken naar de resultaten. Een manier van denken die in de lichamelijke gezondheidszorg toch steeds meer gemeengoed wordt (onder de naam "evidence-based medicine" en tegenwoordig ook "evidence based nursing")
- We kunnen gaan twijfelen aan de verslaafden zelf. Gedachten als: "verslaafden zijn toch niet te helpen" liggen voor de hand en worden makkelijk geloofd. Zeker als er weer eens ergens in een auto is ingebroken bijvoorbeeld. Inderdaad is er veel uitval onder de mensen die zich aanmelden bij de verslavingszorg. Dat heeft misschien te maken met de bejegening in de zorg, aan de andere kant aan de ontkenning die 'eigen' is aan verslaving.
- Aan de derde kant van de zaak is het ook verstandig om het wetenschappelijk onderzoek dat daarnaar is gedaan een beetje in twijfel te trekken. Zeker in Amerika was de uitkomstmaat van het onderzoek vaak: "is deze ex-verslaafde nu ab-so-luut abstinent ?" (géén enkel gebruik van het middel waaraan iemand verslaafd was). Zo niet, dan hoorde iemand bij de mensen die 'teruggevallen' waren in hun gebruik.
Zoals ik elders ook duidelijk probeer te maken (in ['wat is verslaving?']) zijn mensen niet "òf verslaafd, òf niet-verslaafd". Het kan wel zo zijn dat u òf wel gebruikt, òf niet gebruikt, maar dat zegt nog maar weinig over de verslaving. Is bijvoorbeeld iemand die met àl z'n doorzettingsvermogen drie weken niets drinkt (en overigens nauwelijks in staat om ook maar aan iets anders te denken dan drank) net zo veslaafd als iemand die iedere week een goed glas rode wijn drinkt bij het eten?
Iemand die in evenwicht met zijn middel, met een redelijke mate van gezondheid toch al jarenlang regelmatig gebruikt terwijl hij/zij wel een normaal & productief leven leidt, is die net zo verslaafd als iemand die nog maar een jaartje gebruikt maar die zich voor het middel moet prostitueren op straat?Ik kijk naar verslaving vaak als een soort spiraal met een groot aantal begeleidende factoren die het gebruik in de hand kunnen werken. Zo laat bijvoorbeeld een [driehoekjes modelletje] de samenhang tussen de verschillende levensgebieden duidelijk zien.
Een dergelijk modelletje maakt duidelijk dat het misschien helemaal niet meer haalbaar is om ooit nog te kunnen gebruiken zonder gelijk weer een sterke behoefte te laten ontstaan aan het verslavende middel. Als ik maar diep genoeg ben weggezakt dan zal mijn brein zich daar waarschijnlijk ook aan hebben aangepast en het zal moetlijk zijn om de gewenste controle nog op te kunnen brengen (natuurlijk is het [verslavend potentieel] van een middel hierop direct van invloed).
Veel mensen die ernstig verslaafd zijn geweest en een paar keer zijn teruggevallen doordat zij dachten dat zij wel weer gecontroleerd konden drinken, die hebben zich nergelegd bij hun verslaafdheid en die stellen dat het gewoon veel makkelijker is om maar te besluiten om nooit meer te drinken (zoals bijvoorbeeld in de AA gebruikelijk is.
Als iemand "er nog niet zo diep inzit" voor hij/zij aan de ontwenning begint dan zullen zij (als er geen andere psychische problematiek is) waarschijnlijk ook niet zo heftige terugvallen en dan is er ook niet zo'n probleem om gecontroleerd te gebruiken. Als we deze mensen, die misschien in een behandeling geleerd hebben om hun gebruik beter in de hand te houden, zouden rekenen tot de 'terugvallers' en hopelozen, dan doen we deze mensen en de behandeling waarschijnlijk geen recht.
Er zijn mensen die na een verslaafde periode in hun leven weer opnieuw leren om te genieten van het middel en die hun leven lang geen 'uit de hand gelopen gebruik' meer laten zien. Zij hebben ervan geleerd en zij waren er vroeg genoeg bij om geen grotere veranderingen in hun hersenen (lustcentra) te laten optreden.
Maar als die verslaving "goed diep zit ingegroefd" dan wordt het vaak een ander verhaal. Dan wordt het op een bepaald moment eigenlijk gewoon bijna onmogelijk om 'gecontroleerd' te gebruiken.
Soms zijn deze mensen jarenlang in staat om hun gebruik met lijstjes en aandacht van vrienden en kennissen te controleren. Maar als zij (of hun vrienden) dan verhuizen en de remmende werking vermindert, als er iets ergs gebeurt in hun leven en de zuigkracht van de verslaving sterker wordt, dan zie je deze mensen nogal eens heftig terugvallen. Want inderdaad is het regelmatig zo bij (psychische èn lichamelijke) verslavingen dat het gebruik gelijk weer "als vanouds" is als iemand weer begint.
Verslaving werkt een aantal [gedragspatronen] (en ook denkpatronen) in de hand die niet altijd makkelijk te doorbreken zijn. Mensen beschrijven het wel eens als een soort splitsing in hun identiteit. Als ze beginnen te gebruiken dan is het alsof 'de gebruiker' weer 'wakker wordt' en die heeft nou eenmaal een bepaald gebruikspatroon (lees: [splitsing] ). Dan lijken de andere problemen soms ook oneindig groot door een verslaving.
|
Daarom ben ik persoonlijk wel erg gecharmeerd van de term "ontwennen". Het biedt de ruimte om te experimenteren met de effecten van gebruik als dat nog haalbaar is.
Verslaving kan je zien als een spiraal waar iemand in weg kan zakken of een spiraal waarin iemand op kan klimmen. Het is geen knop die je even om kan zetten waarmee het niet-verslaafde leven plotseling begint. Er gaat weliswaar veel aandacht naar de eerste periode na het gebruik. Deze 'afkick' is natuurlijk ook erg ingewikkeld omdat het lichaam door het regelmatige gebruik in een nieuw soort van 'evenwicht' is gekomen dat dan natuurlijk 'verstoord' wordt op het moment dat het gebruik ophoudt. En verstoringen geven altijd allerlei lichamelijke en geestelijke golfbewegingen.
Toch is het vaak juist een nog groter probleem om het vol te houden, om de ingeslagen weg vast te houden.
De vaak vol-automatische gedragspatronen en de halfbewuste denkpatronen zijn niet altijd makkelijk te doorbreken. Maar met gerichte aandacht en zelfzorg zijn zij wel degelijk bij te buigen.
We kunnen aan de vorige voorbeelden duidelijk zien dat het verslaafd raken een proces is. Dat is niet een kwestie van òf wèl - òf niet (gaat u maar eens na bij uzelf hoe de verslaving in de loop van de tijd sterker is geworden, hoe u langzamerhand steeds beter door kreeg dat er dingen begonnen mis te lopen). Het is, als gezegd, een spiraal waar iemand in weg kan zakken of een spiraal waarin iemand op kan klimmen. De term ontwennen doet meer recht aan de weg die [iemand heeft af te leggen] bij het overwinnen van een verslaving.
Ontwennen geeft meer aandacht voor het proces, de gedachten en de gedragingen die soms een periode krachtig doorbroken moeten worden maar die daarna op waarde moeten worden geschat.
Ontwennen laat ook zien dat het belangrijk kan zijn om na verloop van tijd de verslavende middelen weer een eklin beetje 'op te zoeken' zodat je door [cue-exposure] de ['craving'] kunt laten [verminderen, zònder medicatie] (als de [achterdeurtjes] maar dicht zijn) Het is ook een term die de eigen verantwoordelijkheid benadrukt want het gaat erom dat iemand zichzelf helpt met het ont-wennen van de dingen die hij/zij zichzelf ooit aangewend heeft. Ontwennen is ook een term die wat meer duidelijkheid geeft voor de [omgeving van de persoon met een verslavingsprobleem]. Het is immers nauwelijks te snappen wat iemand meemaakt als jij jezelf die dingen nooit aangewend hebt. Aan de andere kant zou je daar toch ook als 'omgeving' nog eens naar kunnen kijken (["wat jij jezelf hebt aangewend"])
In een aantal gevallen is het natuurlijk zonder meer een [valkuil] om te stellen dat "minderen wel mogelijk moet zijn." Voor mensen met een heftige geeft het rust als de [achterdeurtjes] dicht zijn.
Maar als je nog niet al te ver in de spiraal was weggezakt dan is het misschien goed te doen om ooit nog te gebruiken. Niet te snel en met beleid. Maar in het kader van het ontwennen kàn het zelfs een goede weg zijn.
En voor de mensen die de verslavingsspiraal goed hebben uitgediept in hun levenis het waarschijnlijk dat zij er na verloop van een aantal terugvallen achter komen hoe het zit. Meer dan eens heb ik klanten van mij horen verzuchten:
Kijk, als ik er op zo'n basis voor kies om een niet-gebruiker te zijn, dan hoef ik niet anderen te verketteren voor hun gebruik, dan hoef ik niet jaloers te zijn en dan snap ik dat het voor anderen anders ligt maar dat ik zelf genoeg gebruikt heb voor dit leven... Weet je Hans... in mijn geval is het gewoon makkelijker om gewoon maar helemaal niet meer te drinken. Ik kies voor abstinentie, niet omdat het moet maar om mijn leven makkelijker te maken... Dan hoef ik tenminste eindelijk niet meer te piekeren of ik deze nou wel-of-niet zal nemen, of het nou echt is voor de fun of voor het plezier en niet om mezelf een rad voor ogen te draaien... t'is gewoon makklijker voor mij.
Natuurlijk klinkenin het begin deze termen een beetje "onwennig" voor mensen die over verslaving alleen hebben nagedacht in een [zwart/wit-manier] ("iets is òf Goed, òf Fout"). Maar vaak is dat is nou juist een manier van denken waarmee je een verslaving in stand houdt.
Probeer het eens!
"Nee" kan je altijd krijgen...
En als je "Ja" zegt tegen jezelf (op de lange termijn) dan valt er een hele hoop (terug) te winnen.
Ontwennen is een proces dat in het begin ongemakkelijk voelt maar als je dit oefent dan merkt je dat ze net zo goed "vanzelf" begint te gaan als dat vroeger uw gebruik 'vanzelf ging'. Ontwennen kost tijd en (voortdurende) aandacht.
Auteur (Copyright): Hans R. J. West
| zelfhulp diskette "ik en mijn verslaving - self management" |
Mag ik je mijn nieuwe project van harte voorstellen:[http://www.stopookmetdrinken.nl], ook wel bekend onder [CompuCoach Self Management Alcohol]...
Nog niet helemaal af maar serieuze bezoekers zijn welkom voor een testfase!
![[^]](../pics/pylupsml.gif){kind=small}
These pages, and all contents, are Copyright © 1996-2005 by
(New Media), Utrecht, Holland.
All rights reserved.
![[wegwijzer]](../pics/kompas.gif){kind=small} |
Wegwijzer op deze HelpDisk |
 HelpDisk.nl |
![[HelpDisk]](../pics/smlhelpd.gif){kind=small} |
Home-page van deze HelpDisk | |
![[antwoorden]](../pics/lampje.gif){kind=small} |
Inhoudelijke vragen |
![[ design by: H @ n s ]](../pics/dsignhns.gif){kind=small}
