TOP
Verslaving wordt vaak gekenmerkt door de nodige ontkenning van de problemen die rond die verslaving bestaan. Ontkenning is een normaal en soms zelfs gezond fenomeen in de psychologie. Het helpt om te blijven functioneren in een moeilijke of pijnlijke situatie. Maar langdurige ontkenning kan een probleem zijn bij de ontwenning van een verslaving (zie ook: [splitsing] ). Om dit een beetje in kaart te brengen hebben Goldsmith en Green baanbrekend werk gedaan *)note door een schaalverdeling aan te brengen in de mate van ontkenning bij alcohol-verslaafden.
Deze schaalverdeling hebben wij aangepast zodat zij ook bruikbaar is voor andere verslavingen.Maar ontkenning is nogal lastig te (h)erkennen bij jezelf. Één van de uitrlijke kenmerken is dat ontkenning maakt dat men steeds vaker dingen moet gaan verbergen. Daardoor raken mensen vaak in een isolement. Om eens te bekijken hoe dit bij u speelt raden wij u aan om eens na te gaan waar Goldsmith en Green u ingeschaald zouden hebben ...
De verschillende niveaus zijn als volgt:
De cliënt zegt geen problemen te hebben. Er is sprake van een totale ontkenning van alle problemen die met het gebruik te maken hebben. Er is niets om over te praten en de hulpverlener krijgt het gevoel dat er ofwel "helemaal niets te behandelen is" of dat er geen aanknopingspunten zouden zijn waarmee iets te doen valt.
De cliënt geeft het probleem toe maar ontkent dat het iets de verslaving te maken heeft. Het kan wel zijn dat er spontaan andere probleemgebieden worden besproken (financiën, werk, relatie, gezondheid) maar de cliënt voelt zich niet begrepen als die problemen in verband worden gebracht met de verslaving. Daardoor ontstaat veelal het gevoel dat 'de ander' niet snapt hoe groot de problemen wel zijn.
Wel is er enige bezorgdheid over de manier waarop met het verslavingsmiddel wordt omgegaan en men is voorzichtig bereid om mee te denken over mogelijke vormen van behandeling.
De verslaving wordt herkend als 'een probleem' maar het belang ervan wordt niet herkend. De cliënt herkend wel dat de verslavingsproblemen bijdragen aan het ontstaan van problemen op andere gebieden maar de cliënt is ervan overtuigd dat hij dit verslavingsprobleem wel in de hand zal kunnen houden.
Gebruik wordt gezien als een reactie op spanningen, problemen en irritaties en zal vanzelf wel minder worden als deze problemen zijn opgelost.
Naar het idee van de cliënt gebruikt "een echte verslaafde" veel meer dan dat hij/zij zelf gebruikt.
Een hele opvallende situatie ontstaat wanneer iemand alle problemen duidelijk herkent en bespreekt terwijl de schaamte over de verslaving nog zo groot is dat dit deel van de problematiek in z'n geheel wordt verzwegen en teruggebracht tot "dat er soms wel eens wat veel wordt gebruikt".
De cliënt erkend dat abstinentie of gecontroleerd gebruik zou kunnen helpen om de problemen te verlichten of zelfs op te lossen. Er is een echte bewustwording dat er soms geen controle meer is op het gebruik en dat dit op zich een groot probleem is. De cliënt noemt zichzelf misschien "verslaafd", gebruikt meestal nog wel en probeert telkens op nieuwe manieren het gebruik onder controle te houden. Sommigen lukt dit ook, anderen moeten eerst nog aan het idee wennen dat abstinentie nodig zal zijn omdat "controle" blijkbaar gewoon niet tot de mogelijkheden behoort. Als deze cliënt zich aanmeldt voor hulp dan zal dat vaak zijn om anderen tevreden te stellen (bijvoorbeeld een partner of een chef die vindt dat iemand de verslaving moet gaan controleren). Therapeuten krijgen vaak ook het gevoel dat de cliënt eerder 'gestuurd' is dan dat zij zelf 'lijdensdruk' ervaren.
De cliënt realiseert zich het controleverlies en de samenhang met andere probleemgebieden. En dat er van alles mis zal gaan als er door wordt gegaan met gebruiken van het verslavende middel. Wanneer abstinentie het enige manier is om het gebruik blijvend te controleren dan realiseert de cliënt dit en er word hulp gezocht bij het ontwenningsproces. Er bestaat schuld en schaamtegevoel over het controle verlies. Soms wordt er nog gebruikt, soms is de cliënt net abstinent van zijn verslavende middel. Iemand geeft aan bezorgd te zijn over verstoorde (huwelijks- en familie-)relaties, verlies van baan, schulden. De cliënt gaat uit zichzelf naar een therapeut en maakt actief de wens kenbaar te willen veranderen.
De cliënt is zich nu sterk bewust van de eigen verslaving en doet actief stappen om deze te ontwennen. Maar daarbij bagatelliseert hij/zij vaak de moeite die het nou eenmaal kost om daadwerkelijk een verslaving te controleren. Soms voelt zo iemand zich erg sterk en kan zich absoluut niet voorstellen dat er ooit nog een terugval zal plaatsvinden omdat het zo duidelijk is welke problemen er door de verslaving ontstaan. Er kan sprake zijn van een grote dadendrang; het huis wordt geschilderd en opgeknapt, iemand gaat (wel heel erg) fanatiek sporten. Er bestaat vaak het idee: "ik kan het zelf nu wel" en het [doel] dat daarbij wordt nagestreefd is "niet gebruiken". Er is vaak een eerste begin op het gebied van het herstellen of verduidelijken van huwelijks- of familiebanden. Men is blij dat de cliënt actief stappen onderneemt maar irritaties en "oud zeer" wordt vaak nog niet duidelijk uitgesproken.
Een fase waarin het opnieuw zwaar valt om Abstinent te blijven of het gebruik te controleren. De cliënt is geschrokken van de definitieve afspraken met partner, familieleden, werkgever of schuldeiser(s). Een dergelijke periode kom je meestal tegen wanneer mensen zo'n 2 à 3 maanden abstinent zijn en vaak na een perioden van 7 à 8 maanden nogmaals. Er ontstaan nogal eens vage lichamelijke klachten zoals vermoeidheid, lusteloosheid, slecht slapen, snel geïrriteerd zijn. De zogenaamde draagkracht lijkt in deze perioden even minder. De cliënt blijkt nogal eens te zijn terug gevallen in zijn oude manier van doen (ook zonder gebruik) terwijl de omgeving een beetje het gevoel krijgt dat "het nu zo langzamerhand maar gebeurt moet zijn met die verslaving".
De zin om het ontwenningsproces door te zetten verminderd en men denkt nogal eens onterecht wel weer gecontroleerd te kunnen gebruiken als men abstinent was (of eens wat vaker te gebruiken als men gecontroleerd heeft leren gebruiken).
Er is een groeiend zelfvertrouwen en er heeft een nieuwe levensstijl ontwikkeld. Men voelt hoe je het leven aankan zonder gebruik. De ontwenning heeft niet alleen geleid tot het ontwennen van het gebruik maar er is ook een zeker "zoekproces naar zichzelf" gestart. Er blijken veranderingen te zijn opgetreden in de manier waarop mensen met anderen omgaan, met hun emoties omgaan, met spanningen omgaan, nu het gedrag onder controle is. Men heeft oog voor het gemak waarmee men terug zou kunnen vallen als de dingen niet op een nieuwe manier worden aangepakt.
Het is de cliënt duidelijk dat er problemen ontstaan door het gebruik en dat er omgekeerd ook een grotere behoefte aan gebruik kan ontstaan als er op onverstandige wijze wordt omgegaan met andere problemen. Voor dit hele proces dient zeker een jaar te worden uitgetrokken.
Het gebeurt ons regelmatig dat mensen die aan het beginfase van hun ontwenning staan dit soort informatie nogal overtrokken vinden. Wij willen hier niet belerend gaan doen maar het is ook onze ervaring dat mensen nogal eens vertellen: "ik wou dat ik dit eerder had geweten" of "ik wou dat ik er eerder beter naar had geluisterd ..."
Laten wij alstublieft niet in een welles-nietes-discussie vervallen. Wanneer dit stuk niet op u van toepassing blijkt te zijn dan hoor ik dat graag van u. Maar als nou mocht blijken dat u meer trek krijgt van het lezen van dit stuk dan zou dat erop kunnen wijzen dat er mogelijk ook bij u enige ontkenning een rol speelt bij uw verslaving.
Leg dit artikel nog even weg en bekijk het later nog een keer, het kan u misschien helpen bij het herkennen van de volgende stap die u kunt nemen in uw ontwenningsproces.
![[^]](../pics/pylupsml.gif){kind=small}
Auteur (Copyright): Hans R. J. West
| zelfhulp diskette "ik en mijn verslaving - self management" |
Mag ik je mijn nieuwe project van harte voorstellen:[http://www.stopookmetdrinken.nl], ook wel bekend onder [CompuCoach Self Management Alcohol]...
Nog niet helemaal af maar serieuze bezoekers zijn welkom voor een testfase!
These pages, and all contents, are Copyright © 1996-2005 by
(New Media), Utrecht, Holland.
All rights reserved.
![[wegwijzer]](../pics/kompas.gif){kind=small} |
Wegwijzer op deze HelpDisk |
 HelpDisk.nl |
![[HelpDisk]](../pics/smlhelpd.gif){kind=small} |
Home-page van deze HelpDisk | |
![[antwoorden]](../pics/lampje.gif){kind=small} |
Inhoudelijke vragen |
![[ design by: H @ n s ]](../pics/dsignhns.gif){kind=small}
