Bewust, onbewust -en voorbewust-

levenskwaliteit verdient uw aandacht

Psycho-educatie

Uitleg: Bewust, onbewust, vóórbewust

inhoud:

Het Onbewuste (en het voorbewuste)
- Voorbewust
Wat moet je met een onderbewuste?

Het Onbewuste (en het voorbewuste)

Ik wil deze inleiding graag even beginnen met een vraag.
uestion: Wat is voor u "onbewust"?

en... herkent u dat in uw leven?
Ieder mens heeft een zogenaamd onderbewust of onbewust deel in zijn of haar geestelijke leven. Dat is op zichzelf nog niet eens zo lang geaccepteerd in de wetenschap. Het is met name de vader van de psycho-analyse; [Freud], die dat heeft beschreven. Daarvoor bestond het natuurlijk ook maar werd het anders genoemd ("geesten" die je ergens toe drijven, "beschermengelen" die ons even waarschuwen enzovoort).
We merken dat we onbewust met dingen zijn bezig geweest, merken dat we iemand onbewust (verkeerd) aan het beoordelen (veroordelen?) zijn. Onbewust kiezen we keer-op-keer op eenzelfde manier.
Iedere mens heeft een onderbewuste en je kan onze psyche zien als een soort ijsberg waarvan alleen het bewuste puntje boven het water uitsteekt.
         /\
        /10\
---------------------
      /      \ 
     /        \
    /          \
   /    90%     \
  /              \
 /                \
En net zoals bij een gewone ijsberg kan je ervan uitgaan dat er zo ongeveer 90% onder water zit, onder de scheidslijn van ons bewustzijn. Dat onbewuste deel kan je vermoeden omdat er iets boven het water uitsteekt en omdat je wéét dat een ijsberg grotendeels onder water drijft maar je kunt het niet direct zien. Je kunt begrijpen waarom dat kleine puntje tegen de wind in drijft als je snapt dat blijkbaar de onbewuste stromingen onder water anders lopen dan
Voor de mensen die 90% wat véél vinden zijn hier een paar voorbeeldjes:

Had u, tot op het moment dat u dit las, er een bewust idee van hoe strak uw ondergoed eigenlijk zit?
Als u uw handen vouwt, doet u dan bewust uw rechterduim of uw linkerduim boven?
Bent u zich bewust van uw spijsvertering op dit moment?
Van die onbewuste versprekingen ^*)note heeft iedereen wel eens: bijvoorbeeld de naam van een vorige vriend(in) als je vraagt of die even het zout wil aangeven...
Of bijvoorbeeld: "ik vindt het leven zo smakeloos" (terwijl u bedoelde te zeggen "ik vind het eten zo smakeloos").
Of "wil je even het fout aangeven" als je net zit te denken dat je eigenlijk vindt dat jouw partner iets fout heeft gedaan waar hij/zij nou zèlf maar eens over moet beginnen
Is de toon waarop dingen uit uw mond komen rollen echt altijd bewust? Voor veel mensen is die vaak nog eerlijker dan de woorden die bewust worden gekozen.
De plotselinge behoefte aan het gebruik van het genotsmiddel waar je aan verslaafd bent (terwijl je al een tijdje aan het [ontwennen] bent).

Maar ook:

Van die "plotselinge emoties" die je zo kunnen overvallen. Bijvoorbeeld een gevoel van eenzaamheid als de zangeres zonder naam over de eenzame soldaat zingt of als je een film ziet op TV die lijkt te gaan over de dingen die je hebt meegemaakt. Of die buitensporige woede als iemand iets op een andere manier doet dan je jezelf toestaat.
Onze onbewuste angsten die maken dat we niet die dingen doen waar we gelukkig van zouden worden.
Het dromen. Niet alleen de dromen in de nacht maar soms kan je ook dagdromen en/of wensfantasieën hebben die maar half bewust zijn.
Duidelijk zal zijn dat er vele voorbeelden zijn te noemen die laten zien dat er onbewust veel gebeurt.

Voorbewust

Waarmee we gelijk komen op een volgend punt. Die scheidslijn tussen "onder water" en "boven water" die is niet zo scherp. Door de golfbewegingen, de stroming onder water en de wind boven het water oppervlak is er een gedeelte van de ijsschots die soms boven water en soms onder water is. En zelfs bij windstil weer kan je soms best een deel van de schots zien die in het donkere water verdwijnt.
Eigenlijk iets dat wij als mens ook wel kennen van ons bewustzijn.
We noemen dit het vóór bewuste. In een tekening zou je dat kunnen weergeven als:
         /\
        /10\    bewust
------????????----voorbewust---------
      ?      ? 
     /        \
    /      ?   \  onbewust of 
   /            \  onderbewust
  /     90%      \
 /                \
Soms zijn er dingen die je nog niet helemaal kunt "pakken", die je nog niet helemaal begrijpt, dat je nog niet weet wat er nou precies aan de hand is maar dat je wèl "aan je water aanvoelt" dat er iets aan de hand is.
Achteraf zeggen mensen dan ook vaak: "ja, eigenlijk wist ik het al lang."
Soms kan je ook merken dat er iets gebeurt van binnen zonder dat je precies begrijpt wat er aan de hand is en je kan begrijpen dat er dingen zijn op emotioneel gebied waar je blijkbaar rekeningmee te houden hebt.
Zoals een kapitein soms kan zien dat twee ijsbergen onder water tegen elkaar stoten aan de plostelinge dreun als ze tegen elkaar bonken onder water.
      /\             /\
 -------!-------------!----------
    /    \     !   /    \
   /     !\       /      \  
  /        \     /  !     \  
 /          \ ! /          \  
/          ! \*/  !         \
            !BENG!
Zo kunnen onbewuste wrijvingen duidelijk worden aan de trillingen die zij in het bewustzijn hebben. En onder dat we precies hoeven te weten wat er nou allemaal precies gebeurt onder water kunnen we toch een indruk maken over de dingen waar we rekening mee moeten houden.
Op een dergelijke manier kunnen twee mensen merken dat zij toch iets gemeen hebben (of juist ergens dramatisch verschillen) terwijl zij allebei niet zo goed begrijpen wat er is. Maar in de loop van ons leven leren wij wel herkennen dat "dit weer zo iemand is"...
Voorbeelden?
Misschien kent u die partner die zo spannend is, en die spanning kent u nog van eerdere keren dat u een dergelijke partner had... Eigenlijk kan u al precies vertellen hoe het mis gaat lopen.
Of juist de ervaring dat u zomaar iemand tegen komt en dat u merkt dat iets tussen jullie klikt, een vertrouwd gevoel zodat het lijkt alsof je iemand al veel beter kent dan dat eigenlijk mogelijk is.
Dat gevoel dat een een gesprek helemaal de verkeerde kant uitgaat en dat je er dan toch niets aan kunt bijsturen.
           "ik snap niet waarom we niet vooruit zeilen"
       /\--->
 -----------------
     /    \   <-
    /      \   <-
   /        \  <-
  /          \  <- 
 /            \ <-

Wat moet je met een onderbewuste?

Hiervoor staan een paar voorbeelden van onbewuste mogelijkheden. Je zou onze onderbewuste mogelijkhden zelfs intuïtie kunnen noemen. Ons onderbewuste heeft namelijk aan ene kant een aantal risico's aan zich kleven. Aan de andere kant zijn er juist ook onbewuste mogelijkheden. Er zijn een hoop mensen die hun onbewuste mogelijkheden voornamelijk ontkennen. Zij doen alsof hun neus bloedt, zeggen: "ik weet het niet precies ... dus er is niks!" en dat is niet altijd verstandig.
Er is misschien niet "niks aan de hand" maar er is mogelijk iets aan het gebeuren dat al eens eerder is misgelopen en onbewust zie je voortekenen.
Of er doen zich misschien mogelijkheden voor om iets goed te laten verlopen. Maar je kan nog niet helemaal bewust "pakken". Als er iets voorbewust aan het omhoog borrelen is dan doe je er misschien verstandig aan om te onderzoeken of dat gevoel ergens op slaat of dat er iets anders aan de hand is.

En nog maar weer een keer

Het zijn ook juist onze onbewuste behoeften, inclusief de dingen die we eigenljk helemaal niet onder ogen willen zien, die maken dat we keer-op-keer dezelfde fouten maken in ons leven. De eigen onbewuste angsten die er telkens weer opnieuw voor zorgen dat we niet weglopen als we dat beter wèl zouden kunnen doen. Als we de moed kunnen vinden om onder ogen te zien wat we eigenlijk ècht willen beleven, als we de moed hebben onze onbewuste angsten aan te blijven kijken en niet allemaal (voorbewuste) truuks gaan toepassen om te voorkomen dat we die angst voelen. Dan kunnen we eindelijk eens ophouden met die herhalingen in ons leven.
En dan zullen we waarschijnlijk best nog wel eens de fout in gaan. Maar de kans dat we het eerder door hebben is groter geworden.

Boodschappen uit het onderbewuste

Dat klinkt natuurlijk voor veel mensen als vage praat over boodschappen uit het onderbewuste. En er zijn inderdaad veel mensen die de hele dag naar hun lichaam zitten te luisteren of er ook iets te voelen of te horen is. Maar dat is zeker niet wat wij hier bedoelen.
Aandacht voor de dingen die je voorbewust merkt kan juist helpen om hele concrete stappen te nemen, of hele concrete fouten te voorkomen.
Voor de mensen die op de hoogte zijn van het MPK-model (zie: [het "Mens-Paard-Krokodil-model"] van het zenuwstelsel)
Je zou kunnen zeggen dat we als mens aan ons paard kunnen vragen wat het van onze gedachten vindt en we kunnen het vragen wat het vindt van de dingen die we meemaken.
De dingen waar we over (dag)dromen moeten we misschien niet als "onzin" afdoen. Misschien zitten er hele waardevolle dingen tussen.
Luisteren naar ons voorbewuste kan ons helpen om wijzer en prettiger te leven.

Notes:

*)Dergelijke onbewuste versprekingen worden ook wel Freudiaanse versprekingen genoemd.: [Freud] ging er namelijk van uit dat het één van de belangrijkste taken van onze psyche zou zijn om onze onbewuste driften uit ons eigen bewustzijn te houden. Dat is volgens hem ook de reden dat we in de problemen komen en zijn psycho-analyse was er dan ook op gericht om een beter begrip van deze behoeften en emoties te krijgen. Dat het ons niet altijd lukt om onze 'onacceptabele' onbewuste aspecten "eronder te houden", dat zie je bijvoorbeeld aan versprekingen die een lichtje laten schijnen op de dingen die zich afspelen in dat onbewuste deel van onze psyche: de "Freudiaanse verspreking" dus.; ...terug naar de tekst

Auteur (Copyright): Hans R. J. West

These pages, and all contents, are Copyright © 1996-2005 by
(New Media), Utrecht, Holland.
All rights reserved.

	Wegwijzer op deze HelpDisk	HelpDisk.nl
	Home-page van deze HelpDisk
	Inhoudelijke vragen

inhoud: Hans R.J. West
layout: H@ns

Copyright & Disclaimer , 19980309