Maar, zo hoor ik vaakuestion: Hoe kan ik mezelf motiveren?
nswer: Inderdaad, zonder motivatie doet een mens niets. Omdat het overwinnen van een verslaving ècht een langdurige & lastige klus kan zijn, is het belangrijk dat u uw eigen [motivatie goed op papier] zet.
Het kan u helpen om uzelf te motiveren als uw verslaving weer eens de kop op steekt.
Bij het omschrijven van hun motivatie wordt nog wel eens duidelijk dat mensen eigenlijk niet zo precies voor ogen hebben waarom ze nou eigenlijk willen stoppen. Daarom is het belangrijk even wat over motivatie te vertellen.
Motivatie kan je zien als "een reden om bepaald gedrag te laten zien". Er kunnen van alerlei oorzaken voor zijn. Het kan zijn dat een bepaalde gedachte of een overtuiging u motiveert. Het kan zijn dat u gemotiveerd raakt door de dingen die iemand tegen u zegt, door de dingen die u voelt voor iemand anders. Mensen kunnen gemotiveerd zijn door behoeften of hongers.
Als we de behoeftepiramide van Maslov een beetje kort door de bocht versimpelen dan zijn ook verschillende niveaus te herkennen in motivatie. Allereerst zijn we natuurlijk gemotiveerd om te overleven. Maar als we aan die eerste behoeften hebben voldaan en als we dan zeker zijn dat we kunnen overleven, dat we te eten hebben en geen last hebben van pijn dan zullen we toch iets meer wensen. De dingen die zo bij leven horen zoals arbeid en een dak boven ons hoofd. En als aan die dingen is voldaan dan willen we misschien wat meer luxe dan onze buren of we willen erkenning voor het werk dat wij doen, erkenning voor wie wij zijn.
Over het algemeen zullen we gemotiveerd zijn om steeds een stapje hoger te gaan op deze piramide.Een heel ander aspect van motivatie is dat motivatie een richting heeft. Motivatie kan twee kanten op gaan. U kunt gemotiveerd zijn om iets niet te doen en/of u kunt juist gemotiveerd zijn om iets wèl te doen. Het probleem daarbij is dat er soms ruzies kunnen zijn in de richting van verschillende 'motivaties'. Zo zou mijn behoefte om mij "zo snel en zo vaak mogelijk prettig te voelen" misschien wel haaks staan op mijn pogingen om mijn verslaving te ontwennen. Dat ik niet langer mijn vrienden en vriendinnen wil voorliegen botst misschien wel met mijn behoefte om mij weer 'instant lekker' te voelen (en we kenden allemaal die ene manier waarop je dat zo snel kon bereiken).
Het eerste is een voorbeeld van 'negatieve motivatie' (waarom niet) en het tweede is de zogenaamde 'positieve motivatie' (waarom wèl).
Dit komt ook overeen met het verschil tussen [drang en drang] (misschien interessant om dat artikel ook nog eens te bekijken?)
Motivatie (naar Maslov) /\ Drang-kant - Dwang-kant / \ --------------------------------- samen\ erkenning - voorkomen v minderwaardigheid / leven\ vertrouwen - voorkomen van wantrouwen /--------\ - / leven \ werk/woning- dreiging werkeloos/dakloos /------------\ - / overleven \ honger - voorkomen van pijn /----------------\
Wanneer ik op straat een tijger tegenkom die uit de dierentuin ontsnapte is, dan ben ik waarschijnlijk heel erg gemotiveerd om die tijger niet van dichtbij te leren kennen. Wanneer we van de dokter horen dat we onze lever nu zó veel geweld hebben aangedaan dat deze binnenkort niet meer in staat is om ons bloed nog te ontgiftigen, dan zijn we waarschijnlijk (even) redelijk gemotiveerd om het gebruik van ons middel te stoppen omdat we niet willen sterven... Allebei voorbeelden van een negatieve-waarom-niet- motivatie.
'Waarom-niet' motivatie is echter vaak een vorm van motivatie de in het begin heel sterk kan zijn maar die een tijdje later als het ware 'instort'. Ik kom regelmatig tegen dat mensen met een alcoholverslaving van hun arts te horen hebben gekregen dat zij bezig zijn om zich dood te drinken en dat zij daardoor erg schrikken en een paar weken stoppen... Ze zijn bezig om zich "niet dood te drinken". Maar omdat zij zich onvoldoende bezig houden met de [redenen] voor hun verslaving en met de positieve motivaties om hun verslaving te overwinnen zie je vaak al na een paar weken dat zij niet geconcentreerd kunnen blijven op iets 'niet te doen' en na een paar weken beginnen zij weer met drinken (soms zelfs met als gevolg dat hun lever het wèl opgaf).
Zeker rond verslaving vergeten wij vaak dat onze motivatie eerder gevonden kan worden in de oudere delen van ons brein*)note en dan verzinnen wij allemaal hoogstaande redenen maar we vergeten de dagelijkse behoefte aan geluk.
Begrijp mij goed, iedere motivatie is er één en ze zijn allemaal hard nodig. Ook negatieve motivaties kunnen positief zijn voor iemand. Het kan goed zijn dat ik bang ben om dood te gaan, dat ik wil vluchten voor het risico dat mijn verslaving mij inhaalt en zeker als ik dat aanvul met positieve motivatie dan heb ik de mogelijkheid om mijzelf richting te geven.
Het is niet alleen van belang om te kijken naar de dingen die u niet wilt. Er is zoveel om niet te willen...
Het is juist zo belangrijk om ook te kijken naar de dingen die u wel wilt. Het is van belang om de dingen voor ogen te hebben die u kunt gaan bereiken als u uw verslaving de baas wordt.
Want het is natuurlijk vaak zo dat het overwinnen van de verslaving de eerste stap is om een aantal dingen mogelijk te maken. Al die aandacht, al dat geld, al die energie die u nu besteedt aan uw verslaving is energie, tijd en geld dat niet kan worden uitgegeven aan het opbouwen van andere dingen...
Ga eens bij uzelf na hoeveel tijd en aandacht er is gegaan naar het vinden van leugentjes en uitwegen om uw verslaving voor andere mensen onzichtbaar te houden... Ga eens na wat voor energie u op kunt brengen om aan uw verslaving toe te komen. Wij horen regelmatig verhalen van mensen die niets aan hun conditie doen maar die wel uren onderweg zijn om hun alcohol, hun 'dope' te krijgen. Mensen die andere mensen kunnen overtuigen van de noodzaak om toch nog even wat geld te lenen en dat dit deze keer ècht zal worden terug betaald... Als u dat kan verkopen dan kan u toch bijna alles verkopen? Stel eens voor wat u allemaal zou kunnen bereiken of wat u allemaal zou kunnen doen als u die dingen op een andere manier zou gebruiken. Dan zouden toch heel veel dingen mogelijk moeten worden.
En natuurlijk is het niet zo dat het allemaal automatisch en vanzelf gaat als u eenmaal gestopt bent. Wij maken regelmatig mee dat mensen de hoop hebben dat hun huwelijk in een paar maanden weer helemaal 'in orde' is, nadat het jarenlang geleden heeft onder de leugens en de negatieve invloed van de verslaving.
Bij het bekijken van uw motivatie is het belangrijk dat u niet alleen kijkt naar uzelf ... Maar uw verslaving overwinnen, dat doet u ook voor anderen. Misschien wilt u uw verslaving wel overwinnen omdat u uw kind(eren) wilt laten zien dat iemand niet verslaafd hoeft te blijven als hij/zij ooit verslaafd is geworden? Misschien wilt u wel stoppen omdat u ziet hoeveel verdriet u uw partner doet door uzelf naar de knoppen te helpen? Misschien wilt u wel stoppen met uw verslaving omdat u aan uw schuldgevoel merkt hoeveel pijn u uw familieleden doet door iedere keer terug te vallen?
Misschien zelfs, is uw verslaving al zo ver onderweg dat er eigenlijk bijna niemand meer is om het voor te doen. Misschien wilt u wel stoppen met uw verslaving zodat u weer nieuwe vriendschapsbanden kunt gaan vormen, nieuwe relaties kunt opbouwen.Ook hier kunt u weer herkennen dat u zowel een positieve als een negatieve motivatie kunt vinden... U kunt stoppen om anderen nog langer pijn te doen of u kunt beginnen om op een positievere manier de moeite waard te zijn**)note.
Juist omdat het soms zo verleidelijk is om alleen maar negatief te kijken wil ik u vragen om te kijken of u in de onderstaande tabel in alle vier de kwadranten één stuk van uw motivatie in zou kunnen vullen: positief geformuleerd voor mijzelf, negatief geformuleerd voor mijzelf, negatief geformuleerd voor anderen & positief geformuleerd voor anderen.
Een dergelijk motivatiekwadrant op zak kan u helpen om het automatisme te doorbreken van een naderende terugval. Het moment dat u op het punt staat om te gaan gebruiken toch nog even op dit lijstje kijken (dat u dus inderdaad beter bij u kunt dragen want u weet maar nooit wanneer de trek u overvalt). Het helpt u mischien met maken van een keuze waar u ook op de lange termijn achter kunt blijven staan.
. Voor UZELF Voor ANDEREN Waarom WEL ontwennen
(positieve formulering)
ik wil bereiken dat.... . . . . . Waarom NIET doorgaan
op dezelfde manier
(negatieve formulering)
ik wil niet laten gebeuren dat.... . . . . .
Onder alle vormen van motivatie is er één de belangrijkste motivatie: de ervaring dat het goed gaat.
Wanneer ik merk dat ik onderweg ben, als ik merk dat dingen vooruit gaan (met alle 'ups' en 'downs' die daarbij horen), dan voel ik mij gemotiveerd om dóór te gaan op de weg die ik ben ingeslagen.
Dit héél belangrijk omdat we deze motivatie ook goed kunnen gebruiken. Ongetwijfeld zult u zich soms schuldig voelen ten opzicht van bepaalde mensen en dat zorgt er vaak voor dat mensen alle positieve ontwikkelingen voor zichzelf wegcijferen met: "dit had ik al veel eerder moeten doen" en "Er zijn zo veel mensen die wèl gecontroleerd gebruiken. Dan kan ik toch niet trots zijn op het feit dat ik mijn gebruik onder controle krijg?". En er is een derde reden waarom het moeilijk is om toch een beetje trots te zijn op de stappen die je gedaan hebt in het ontwenningsproces. Meestal zijn wij trots op dingen die wij wèl doen. Dat is vaak ook prettig zichtbaar. Het is vaak moeilijker om trots te zijn op iets dat je niet doet (namelijk: niet gebruiken).
Deze drie redenen maken het lastig om jezelf te waarderen voor de ontwenningsstappen die je doet. Maar we zeiden het al eerder: een mens is geen eiland. Dus praat met de mensen om u heen en vertel over de kleine stapjes voorwaarts die u aan het zetten bent. Dat maakt dat u ook af-en-toe een pluim krijgt voor de kleine stapjes die u neemt (gróte stappen zijn vaak stappen die tè groot zijn en ervoor zorgen dat je struikelt). Het maakt dat u tips krijgt van de mensen uit uw omgeving en, omdat een mens vaak beter ervaart wat hij voelt als hij de dingen uitspreekt die hij voelt, is het effect vaak ook nog een keer dat u zèlf beter voelt dat u op een positieve manier onderweg bent door te práten over de dingen die u bezig houden en de stappen die u gezet hebt.Lees in dit verband ook: [het belang van haalbare doelen]
We zijn natuurlijk wel Hollanders, dus dit artikel zou niet volledig zijn wij hier niet even zouden helpen herinneren aan de kosten die er aan een verslaving verbonden zijn.
Voor veel mensen kan het een motivatie zijn om eens op een rij te zetten wat hun verslaving hen gekost heeft. Een dergelijke optelsom een hele aardige (waarom-niet/voor-mezelf) motivatie zijn en als we ons bedenken wat we wèl kunnen kopen voor onszelf (of de mensen waarvan wij houden) dan hebben we vaak een hele realistische (waarom-wel/voor-mezelf) motivatie op tafel.
(zie ook het [artikel over financiën])
Mensen zijn gemotiveerd om steeds een volgende stap te doen in hun leven, niet alleen te overleven maar op te leven. Als dat wordt tegengewerkt door een verslaving dan lijkt het verstandig om eens goed naar uw motivaties te kijken. Naar de motivaties voor uzelf en voor anderen, naar uw positieve en naar uw negatieve motivatae. Kijk naar de verschillende niveaus: wilsmatig (bijv. prestatie), gevoelsmatig (mogelijk ook spiritueel) en vergeet ook het lustprincipe (genieten) niet. Zonder plezier & [genieten] kan geen mens leven.
Wij raden u ook aan dit op te schrijven want ook hier geldt weer: als de dingen duidelijk op papier staan dan u kunt er op terug grijpen als u uw motivatie bijna uit het oog verliest.Doe dat voor uzelf!
Het gaat er om dat u in uw eigen woorden terug ziet wat u op dat papier heeft geschreven. Probeer het niet op te schrijven om iemand anders tevreden te stellen maar onderzoek voor uzelf wat uw eigen motivatie(s) zijn om door te gaan met uw ontwenningsproces.
Eventueel kan het [Formulier: Motivatie voor ontwennen] daarbij een leidraad zijn.
![[^]](../pics/pylupsml.gif){kind=small}
Auteur (Copyright): Hans R. J. West
| zelfhulp diskette "ik en mijn verslaving - self management" |
Mag ik je mijn nieuwe project van harte voorstellen:[http://www.stopookmetdrinken.nl], ook wel bekend onder [CompuCoach Self Management Alcohol]...
Nog niet helemaal af maar serieuze bezoekers zijn welkom voor een testfase!
These pages, and all contents, are Copyright © 1996-2005 by
(New Media), Utrecht, Holland.
All rights reserved.
![[wegwijzer]](../pics/kompas.gif){kind=small} |
Wegwijzer op deze HelpDisk |
 HelpDisk.nl |
![[HelpDisk]](../pics/smlhelpd.gif){kind=small} |
Home-page van deze HelpDisk | |
![[antwoorden]](../pics/lampje.gif){kind=small} |
Inhoudelijke vragen |
![[ design by: H @ n s ]](../pics/dsignhns.gif){kind=small}
TOP
