Omgaan met Spanning (Psychoeducatie)

Uitleg: Denken en/of gevoel

inhoud:

• Inleiding
• Angst voor de angst
• Fantasie & andere emoties
• Tot slot

De Meesters van het leven kennen de Weg, want zij luisteren naar de stem in hun innerlijk, de stem van wijsheid en eenvoud, de stem wiens rede verder gaat dan het Verstand en wiens weten verder gaat dan Kennis. Die stem is niet alleen de kracht en het eigendom van enkelen, maar zij is aan iedereen gegeven. Zij die er aandacht aan schenken worden te vaak veeleer bejegend als uitzondering op de regel dan als voorbeeld van de regel die van kracht is, een regel die van toepassing kan zijn op een ieder die er gebruik van maakt.

Benjamin Hoff

TOP

Inleiding

Een cursus "omgaan met spanning", niet alleen gericht op het aanleren van ontspanningstechnieken maar juist ook op het "verstandig" (lees: bewust) omgaan van de spanningsbronnen in het leven.
Bij het omgaan met spanning is niet alleen het oefenen van ontspanning belangrijk. Minstens even belangrijk is het verstandig omgaan met de spanningen in het leven.
Een probleem dat vaak genoemd wordt in cursussen "omgaan met spanning" door patiënten is de spanning die komt door gevoelens.
We proberen vaak om met ons denken een directe invloed uit te oefenen op ons gevoel, onze emoties te controleren met onze ratio.

Heeft u controle over uw gevoel? ... wees dan nu eens extatisch, en als dat gelukt is, wees dan nu eens depressief...
dat wil niet zo lukken hè?

TOP

Een hele bekende emoties die daardoor is bijvoorbeeld de zogenaamde "Angst voor de angst": de angst dat u bang zult gaan worden als u bij voorbeeld een weekendje weg gaat, als u voor controle naar uw arts moet of bij voorbeeld voor iets héél anders even in het ziekenhuis moet zijn. Aanvankelijk nog niet eens zo sterk. Maar dan merken mensen dat zij angstig worden, er ontstaan angstige gevoelens en het geeft een onveilig en angstig gevoel dat angst ineens zo sterk kan worden, zodat de angst nog sterker wordt en nog meer op de voorgrond komt te staan, wat alleen het gevoel maar versterkt dat de angst je mee zal slepen ...

Maar waarom moet u bang zijn dat u bang zult worden? Màg u eigenlijk bang zijn van uzelf of staat u uzelf dat niet toe? Met angst is het namelijk vaak net als met "witte beren" ... hoe harder u ze weg probeert te drukken hoe meer ze uw gedachten bepalen. Daarmee bedoel ik niet dat u uzelf maar door uw gevoelens moet laten leven ... denken is vaak heel erg nuttig.
Een oplossing zou ook kunnen zijn om niet te gaan kiezen tussen uw gevoel of uw denken maar om na te denken over uw gevoel (ook al is dat misschien een gevoel dat u niet zo leuk vindt) en om met uw gevoelens na te gaan wat u van uw gedachten en uw fantasieën vindt.

En als u naar uw angst luistert zal u uzelf mogelijk beter kunnen voorbereiden op het weekend. Mogelijk zal u ook (er rekening mee houdend hoe bang u bent) bewust besluiten om bepaalde risico's te lopen ("ik voel me goed dus de kans dat het misloopt is klein"). Fantaseer eens wat u zult gaan doen en let daarbij goed op het gevoel dat u daarbij krijgt. Doordat u uzelf hebt voorbereid en u de risico's bewust kiest (dus niet uit stoerheid zal of zo) zal de angst minder zijn ... zal u meer aandacht kunnen besteden aan de leuke ervaringen die dat weekend met zich meebrengt. Zo maakt u ruimte voor andere dingen, voor nieuwe of hernieuwde ervaringen en zo kan beetje bij beetje de angst meer op de achtergrond komen.

TOP

Als gezegd kan ook de fantasie heel verduidelijkend werken. Bijvoorbeeld de fantasie dat je in een "ei" kruipt en op die manier "afstand neemt" van de mensen om je heen, van de rest van de wereld. Geeft u dat alleen maar een eenzaam gevoel of schenkt u dat juist rust. Misschien moet u wel even iets meer tijd voor uzelf besteden? Merkt u verdriet? Dat kan u helpen om troost te zoeken, om uw verdriet wat meer te delen (en dat is wat anders dan "zielig doen"). Als u er in de ogen van andere mensen niet verdrietig uit ziet zullen zij u ook niet gaan troosten.

Of juist uw boosheid. Door deze niet weg te stoppen ("het heeft toch geen zìn om boos te zijn") merk je duidelijker op wie of wat je nou eigenlijk boos bent en waarom.
Juist dat delen met anderen kan heel belangrijk zijn. Omgaan met spanningen kan ook betekenen dat u samen met anderen juist op zoek gaat naar de dingen in uw leven die uw spanningen geven zodat u ze op kan heffen. Dat kan een partner of dat kunnen vrienden zijn maar soms is het ook verstandig om daar professionele mensen voor in te schakelen die u kunnen helpen om op een goede manier met de dingen omgaan die spanning geven, om de distress om te gaan buigen naar [eustress] ... of het gewoon op te laten lossen.

TOP

Als u zich bewust bent van uw lichaam dan kan dat ook helpen om tijdig door te krijgen wat er aan de hand is.
Merkt u het al omdat uw adem op hol is geslagen? Of als zich spieren aanspannen. Of als die spieren moe worden van het langdurige aanspannen? Of eerst als die spieren zo vermoeid zijn geraakt dat ze pijn gaan doen?
Hoe eerder u het voelt hoe eerder u kunt reageren en iets aan uw leven kan veranderen zodat de emotie niet meer nodig is.
Wat u daar wel voor nodig hebt is een regelmatige oefening. Als u uw ene arm in een mitella hangt en twee weken niet gebruikt is hij daardoor slapper geworden. Als wij het gevoel voor ons eigen lichaam niet gebruiken dan zal dat gevoel ook minder goed zijn, dan zal ik er minder mee kunnen herkennen en zal ik er minder invloed mee kunnen uitoefenen op mijn spanningen.
Veel sterkte dus gewenst voor de discipline om zelf regelmatig te oefenen.

Auteur (Copyright): Hans R. J. West

     

These pages, and all contents, are Copyright © 1996-2005 by
(New Media), Utrecht, Holland.
All rights reserved.

	Wegwijzer op deze HelpDisk	HelpDisk.nl
	Home-page van deze HelpDisk
	Inhoudelijke vragen

Copyright & Disclaimer , 19980226