TOP
Niet iedereen is hetzelfde, de ene mens is nou eenmaal emotioneler dan de ander. Maar dat is, op het gebied van emotie, niet het enige verschil tussen mensen.Roos Vonk en Thelme Stoeller hebben aan de Katholieke Universiteit van Nijmegen onderzoek gedaan naar de veschillende kanten van emotie en daarbij hebben zij niet alleen gekeken naar de 'sterkte' van de emotie, maar ook naar de mate waarin die emoties ook 'helder' waren voor iemand. In de Psychologie magazine van maart 2004 stond een interessant testje dat zij bij hun onderzoek gemaakt hebben.
Wanneer je mensen vraagt naar de beleving van de gevoelens en naar het begrip van hun gevoelens, naar de bewustheid en de helderheid van gevoelens en naar hun heftigheid, dan blijken er in ieder geval twee belangrijke dimensies te bestaan die het bepalend zijn voor het omgaan met de gevoelens van onszelf en van andere mensen:
- enerzijds speelt de intensiteit / de heftigheid van de gevoelens die iemand voelt en
- anderzijds speelt de mate waarin het voor iemand helder is wat ie voelt en waarom ie dat zo voelt een belangrijke rol.
Het is heel verhelderend om dat eens in een kwadrantje neer te zetten en te bekijken wat de verschillen zijn die deze onderzoeksters vonden:
Vonk & Stoeller (K.U.N.) I n t e n s i t e i t
Intensiteit laag
Intensiteit hoog
H
e
l
d
e
r
h
e
i
d
Helderheid laag
Koel (16% v/d mensen)
Geen heftige gevoelens, vrij gelijkmatig. Er is weinig begrip voor emoties maar dat hoeft ook niet en voelt ook niet zo belangrijk.
Overdonderd (29% v/d mensen)
Een intens gevoelsleven. Het lukt vaak niet de eigen gevoelens te begrijpen. De gevoelens lijken je te 'overkomen' en zijn maar slecht te controleren. Zij piekeren en tobben veel over zichzelf.
Helderheid hoog
Relativerend (25% v/d mensen)
Gelijkmatig gevoelsleven. Aandacht voor emoties zonder er in te zwelgen met redelijk begrip voor gevoelens en kunnen deze ook relativeren.
Temperamentvol (30% v/d mensen)
Onstuimig gevoelsleven met veel aandacht voor gevoelens. Gevoelens zijn soms zo intensief dat de neiging bestaat erdoor te worden meegesleept.
Verderop staat het geheel aan gegevens dat zij gevonden hebben*)noteDe uitkomsten zijn eigenlijk heel goed voorstelbaar als ze vanuit de 'Self determination theory' beziet (nogal een wezenlijke theorie voor Self Management). Het is, zoals veel gedegen onderzoek, een beetje een open deur voor mensen die lekker in hun vel zitten. Maar deze deur is in mijn ogen belangrijk genoeg om hem toch nog even in te trappen zodat we niet in de verleiding komen om 'm ooit nog eens dicht te doen:
Mensen zijn het gelukkigst
als zij een grote mate van
zelfbepaling ervaren...(zoals we eigenlijk allemaal heel erg goed weten...)
Een leven heeft nou eenmaal periodes waarin het mee zit en periodes waarin het tegen zit. Dat overkomt ons allemaal, de één mischien wat meer dan de ander want het is niet altijd eerlijk verdeeld, en het gaat erom hoe we daarmee om gaan. Als wij het gevoel willen hebben dat wij zelf kunnen bepalen wat er gebeurt in ons leven dan doen we er verstandig aan om na te denken over, en contact blijven houden met onze drijfveren en ons gevoel. We doen er verstandig aan om oog te blijven houden voor onze krachtige, en voor onze zwakkere kanten. Als we een balans kunnen vinden op deze twee gebieden (denken over de dingen die we proberen te bereiken en het ervaren van onze gevoelens zoals die in het hier-en-nu nou eenmaal zijn) dan bouwen we aan een levensstijl waarin we onze krachtige kanten gebruiken èn onszelf ook bescherming gunnen bij onze zwaktes.
Dat is ook belangrijk voor de acceptatie van de vervelende dingen die ons nou eenmaal onherroepelijk zullen gebeuren in ons leven en het maakt dat we ons leven zo kunnen leiden dat we zo gelukkig als mogelijk zijn.
Als we die balanceer-act weten te beheersen tussen denken en gevoel dan ervaren we vanzelf een gevoel van autonomie en vrijheid om te handelen in overeenstemming met "wie we zelf zijn". Dan hoeven we niet na te denken over "ons diepere zelf" of ons te verbazen over de emoties die we ineens voelen. Dan wordt het ineens makkelijker voor ons om de keuzes te maken die bij ons passen zodat we met emotie en passie kunnen gaan leven vanuit onze innerlijke waarden en drijfveren. Omdat je eerder herkent wat je een goed gevoel geeft en wat niet zonder dat je jezelf daardoor laat overmannen wordt het makkelijker om te herkennen wat "te makkelijk" is, wat "haalbaar" is, waar het "moeilijk wordt" en waar het "onhaalbaar moeilijk" wordt. We gaan de dingen doen die we kunnen zodat we zelfwaardering kunnen opbouwen en zijn niet nodeloos afhankelijk van anderen voor bevestiging.
Tegenslagen kunnen makkelijker geaccepteerd worden en het geluksgevoel wordt groter op die manier...Makkelijk gezegd...
en het klopt ook echt...
maar de meeste van ons zijn er een half leven mee bezig om die balans te (her)vinden... :-)
Notes:
- *)
...terug naar de tekst
Vonk & Stoeller (K.U.N.) I n t e n s i t e i t
Intensiteit laag
Intensiteit hoog
H
e
l
d
e
r
h
e
i
d
Helderheid laag
Koel (16% v/d mensen)
Overdonderd (29% v/d mensen)
Geen heftige gevoelens, vrij gelijkmatig. Er is weinig begrip voor emoties maar dat hoeft ook niet en voelt ook niet zo belangrijk.
Indien waargenomen sluiten zij zich ook vaak af voor hen gevoelens. Bij tegenvallers zijn zij zo goed in accepteren omdat zij de negatieve gevoelens niet eens voelen
Een intens gevoelsleven. Het lukt vaak niet de eigen gevoelens te begrijpen. De gevoelens lijken je te 'overkomen' en zijn maar slecht te controleren. Zij piekeren en tobben veel over zichzelf. Omdat de gevoelens zo sterk zijn is het lastig om de ongenoegens over zichzelf los te laten zodat het lastig wordt om een andere bril op te zetten. Zij nemen hun gevoelens soms te serieus. Dit ondanks meer dan voldoende zelfreflectie.
Geluk +/-
Geluk -
Accepeteren ++
Acceptatie -
Helderheid hoog
Relativerend (25% v/d mensen)
Temperamentvol (30% v/d mensen)
Gelijkmatig gevoelsleven. Aandacht voor emoties zonder er in te zwelgen met redelijk begrip voor gevoelens en kunnen deze ook relativeren. Goed in staat om zich te verplaatsen in anderen en vaak constructie van situaties interpreteren.
Vrij goed in interpreteren.
Onstuimig gevoelsleven met veel aandacht voor gevoelens. Gevoelens zijn soms zo intensief dat de neiging bestaat erdoor te worden meegesleept
Hebben veelal een actieve copingstijl en komen in actie als dingen hen niet bevallen
Geluksgevoel ++
Geluk+
Accepteren ++
Acceptatie +
, 20060828
![[^]](../pics/pylupsml.gif){kind=small}