TOP
Bij de analyse van een terugval zie je erg regelmatig dat er een denkfoutje gemaakt wordt. Een denkfoutje dat ik vaak probeer te ondervangen met het zinnetje:
3 plus 2 plus 1 = 6-flags
Wat bedoel ik daarmee te zeggen?
Wanneer we serieus nemen dat verslaving een chronische aandoening is, dan mag je verwachten dat het niet zo maar voorbij is als iemand zegt: "vanaf nu stop ik"...
Sterker nog, dan kan je er eigenlijk vanuit gaan dat een terugval nog wel eens zal voorkomen omdat iemand niet heeft geleerd om de noodzakelijke dingen in z'n leven goed op orde te houden. En daarbij gaat het eigenlijk nooit om maar één enkel dingetje. Zeker, uiteindelijk is er een laatste struikelpunt geweest waar iemand aan een herhaling van het verslavende gedrag is begonnen. Maar het is eigenlijk nooit maar één ding.
Wat ik met de optelsom probeer duidelijk te maken is dat het een optelling is van iets groots en als daar dan nog iets middelmatigs bijkomt dan heb ik nog maar een kleintje nodig en dan is het bingo. Dan begint de achtbaan en die laat zich ook niet gelijk weer stoppen.
Even voor de goede orde, ik heb helemaal niks tegen achtbanen. Ik heb met veel plezier in sixflags rondgelopen en het kan een heerlijk gevoel zijn om de grond onder je voeten weg te voelen vallen als je min of meer wordt afgevuurd. Maar waarom ik de metafoor van een achtbaan zo aardig vindt is omdat het ook iets onherroepelijks heeft. Je kunt nog zo hard gillen dat je wilt stoppen onderweg... dan had je niet in moeten stappen. Misschien had je nog uit kunnen stappen toen je bijna bovenaan was. Maar als je eenmaal gaat... dan gá je ook. Geen houden meer aan.
Zo is het ook voor veel mensen met een terugval. Wanneer iemand de spanning laat oplopen, en oplopen en dan nog verder laat oplopen dan heb je nog maar een klein duwtje nodig en dan gaat het hele verhaal van start. En dan stopt het ook meestal niet voordat je één of meerdere dagen verder bent. Hoe je jezelf ook op je kop zit te geven, hoe je het ook verafschuwt en hoe schuldig je jezelf ook gaat zitten voelen... dat is wat verslaving is.
Verslaving is nog niet eens zo zeer dat je telkens weer begint te gebruiken. Het is het onvermogen om te stoppen wanneer dat handig zou zijn.Dus wanneer ik een terugval analyeer dan kan ik in de valkuil stappen van de oppervlakkigheid en met nadenken al stoppen bij de vraag "waardoor ik nou dat laatste duwtje kreeg waardoor ik onderuit ging?"
Maar als ik daadwerkelijk controle over mijn leven wil herwinnen dan doe ik er waarschijnlijk verstandiger aan om te kijken wàt er nou allemaal zo is opgelopen dat ik zó gevoelig weg voor dat laatste ene kleine duwtje over de top van de achtbaan.
Zo'n "3+2+1" gedachte helpt mij als therapeut vaak om de dingen scherper onder ogen te zien en de juiste vragen te stellen: "Wat is eigenlijk die grote 'drie'?" "Wat is eigenlijk de duidelijk aanwezige 'twee'?"
Vaak zijn mensen niet zo geneigd om daarnaar te kijken omdat ze chronisch of langurig en misschien ook wel heel oud of misschien ook maar half bewust zijn. Maar dat zijn natuurlijk wel de eigenlijke boosdoeners. Die maakten dat nog slechts een kleine ééntje nodig nodig was om aan mijn roe(t)stocht te beginnen...
Laat ik een paar voorbeeldjes geven die ik nogal eens tegenkom in de aanloop van een terugval.
Wat te denken van langzaam oplopende vermoeidheid? Mensen slapen chronisch slecht of te weinig, liggen te tobben in de nacht en raken meer en meer uitgeput. Uiteindelijk is er nog maar een kleine irritatie nodig die net de druppel is voor dat brein dat ondermijnd is door de langzaam insluipende vermoeidheid.
Of als we het toch over irritatie hebben, ook veel (veel!) voorkomend is ingeslikte irritatie. Na vijftig keer "laat ik me daar nou maar niet druk over maken" heb ik nog maar één nachtje slecht slapen nodig om door het lint te willen.
En van ingeslikte boosheid naar ingeslikt verdriet is het maar een klein stapje. Misschien heb ik maar vijftig keer nodig van "laat ik me dat nou niet aantrekken, andere mensen hebben het veel erger" en dan kan ik zo onuitgesproken verdrietig zijn dat ik ineens zo veel medelijden krijg met mezelf dat ik me niet meer aan de gedachte kan onttrekken dat "ik het nou toch wel verdiend*)note heb"...
Bijna obligaat is ook de eenzaamheid. Niet makkelijk want door een verslaving die uit de hand liep zijn er vaak nogal eens wat contacten verzuurd. Toch zou ik graag een euro krijgen voor iedere terugval waarbij de treiterende eenzaamheid een rol speelde. Soms nog een beetje doorspekt met wat schuld en schaamte waardoor iemand ook niet makkelijk meer naar de mensen toestapt die ooit vrienden waren. .. Een euro? Met een dubbeltje per terugval zou ik een leven lang zwemmen in het geld!
Maar laat ik me niet verliezen in de voorbeelden. U zult zelf wel snappen hoe het bij de aanloop naar terugvallen zit... 3 + 2 + 1 = 6-flags!En dan over het tweede deel van dit zinnetje. Waarom kies je voor de sixflags?
Net als bij de achtbaan gaat het hard ineens. Ook altijd harder dan je gedacht had. En niet te stoppen in eerste instantie. Het enige dat je kan doen is kijken of je het zo kort mogelijk kan laten duren. Want anders dan bij een achtbaan is er tijdens een terugval natuurlijk wel een beetje de mogelijkheid om af te remmen. Wat ik vaker gezegd heb: "het is niet dom om te vallen, het is jammer om te blijven liggen." Het is goed om te bedenken dat er uiteindelijk maar erg weinig mensen zijn die het zonder een enkele (terug)val lukt om te ontwennen. Dus zit niet de hele rit uit Trek aan de rem waar het je maar enigszains lukt, Stap uit wanneer je maar enigszins kan. Het is niet zo dat je weer helemaal opnieuw begint. Het was een moment om van te leren. Je bent niet kwijt wat je voordien gedaan hebt, je moet het alleen waarschijnlijk wel aanvullen met een nieuwe les als je het in de toekomst wèl goed wilt laten gaan.
Het is niet zo dat het geen zin meer heeft.Als je een fles op hebt betekent dat niet dat je nou net zo goed een volgende fles kan halen om door te zuipen. Je kunt ook naar huis gaan en je roes uit gaan slapen. Als je één weekend 'aan het gas bent gegaan' dan betekent dat niet dat "het nou geen zin meer heeft" dat je "nou net zo goed de hele week door kunt gaan."
Pak de draad weer op waar je hem hebt laten vallen. Kijk of er en les van te leren valt en wees trots op jezelf als je deze terugval korter hebt laten duren dan voorheen.
- *)verdiend
- Overigens "verdiend heb"... dat is vaak wel weer een aardige. Heb ik het werkelijk verdiend om mezelf weer te vergiftigen? Nou ja, eentje om over na te denken misschien???
- ...terug naar de tekst
![[^]](../pics/pylupsml.gif)
Auteur (Copyright): Hans R. J. West
| zelfhulp diskette "ik en mijn verslaving - self management" |
Mag ik je mijn nieuwe project van harte voorstellen:[http://www.stopookmetdrinken.nl], ook wel bekend onder [CompuCoach Self Management Alcohol]...
Nog niet helemaal af maar serieuze bezoekers zijn welkom voor een testfase!
These pages, and all contents, are Copyright © 1996-2005 by
(New Media), Utrecht, Holland.
All rights reserved.
![[wegwijzer]](../pics/kompas.gif){kind=small} |
Wegwijzer op deze HelpDisk |
 HelpDisk.nl |
![[HelpDisk]](../pics/smlhelpd.gif){kind=small} |
Home-page van deze HelpDisk | |
![[antwoorden]](../pics/lampje.gif){kind=small} |
Inhoudelijke vragen |
![[ design by: H @ n s ]](../pics/dsignhns.gif){kind=small}
