PraatmetHans.nl

stimulus-respons-controle

10 vragen: 25 - 50 minuten

wat is "controle" (en hoe krijg je het?)

Controle is: iets wel doen zodat je iets niet gaat doen.

technisch/theoretisch uitstapje: Het idee is simpel: er gebeurt iets (binnen of buiten een persoon) en daardoor gaat die persoon iets doen. Dat "iets" dat gebeurt, dat noemen we een "stimulus", dat "iets" dat in reactie daarop gedaan worden, dat noemen we een "respons;. In dat idee is gebruiken een respons/reactie op een stimulus.

De wetenschappelijke term voor de dingen die je dan wel kan doen om iets niet te laten gebeuren, dat zijn "Stimuluscontroletechnieken".

Controle kan je ofwel richten op het voorkomen van de stimulus (passieve vermijding, actieve vermijding) ofwel op het voorkomen van de respons. (functionele alternatieven, distractietechnieken, cognitieve technieken, aandachtsgerichte technieken, sociale steun), danwel op de consequentie (contingentiemanagement, en aandacht voor de lange termijn). Belangrijk daarbij is: een plan vooraf en aandacht voor oefenen (evt. imaginair) en zelfmotivering.

Dit was mogelijk een wat technisch uitstapje (dan kan je nog 'ns wat googlen) maar het is waarschijnlijk handig om dit even naar de praktijk te vertalen. Bekijk de verschillende mogelijkheden, doe ideeën op voor jezelf en maak plannen. en doe daar ook wat mee.
Doe dat liefst in de realiteit maar je kunt jouw plannen ook in jouw fantasie oefenen door te fantaseren dat jij jouw plan uit aan het voeren bent (d.i. imaginair)

Je kan dit formulier eventueel een paar keer invullen voor verschillende stimuli

   ƒ           ?            !           s           r          ∀  

DE STIMULUS VERMIJDEN

Het begint altijd met een stimulus, ergens buiten jou of binnen jou. Je kan die natuurlijk proberen te vermijden.

over welke stimulus hebben we het hier?

Wat is voor jou een "stimulus" die vaker geleid heeft tot gebruik voor jou (wat gebeurt er soms buiten of binnen jou?

"Wat is voor jou een stimulus?"
(of een combinatie van twee of drie stimuli -ik noem maar een voorbeeld als vermoeidheid + een tegenvaller + een reclame waarin drank centraal staat, dingen die los nog wel te doen waren maar als optelsom even te veel worden voor de wilskracht-)

passieve vermijding

Wat kan je doen, of misschien wat kan je laten, om ervoor te zorgen dat je deze stimulus niet tegen komt?

"Wat is bij deze stimulus voor jou een manier om passief te vermijden?"

actieve vermijding

Wat kan je doen (uitleggen, zeggen, grenzen aangeven, anders regelen) waarmee je ervoor zorgt dat je deze stimulus helemaal niet eens tegen komt?

"Wat is bij deze stimulus voor jou een manier om actief te vermijden?"

 

STIMULUSCONTROLETECHNIEKEN

Als je deze 'stimulus' eenmaal bent tegen gekomen, hoe kan je dan voorkomen dat de gebruikelijke respons voorkomen wordt - ;-) pun intended -

functionele alternatieven

Als je trek krijgt omdat je eigenlijk wat anders zou willen... Hoe zou je kunnen krijgen/meemaken wat je eigenlijk wilt?

"Wat is bij deze stimulus voor jou een alternatief om iets soortgelijk iets te bereiken als gebruik zou doen?"

 

distractietechnieken

Als ik trek krijgt... Hoe kan ik mijzelf afleiden van dat gevoel en de gedachten die door dat gevoel in m'n hoofd ontstaan?

"Wat is bij deze stimulus voor jou een goede manier om je af te leiden?"

 

cognitieve technieken

Als je trek krijgt door deze stimulus dan heb je waarschijnlijk ook gedachten die maken dat (een beetje) gebruik een goed idee lijkt... Hoe zou jij anders kunnen denken over de handigheid van dat gebruik?

"Wat is bij deze stimulus voor jou een andere manier om over gebruik te denken?"
zie ook: smoezenboek

 

aandachtsgerichte technieken

Hoe kan je bij de trek die door dit soort stimuli ontstaat leerde doorvoelen zodat jij dat gevoel ook uit kunt houden zonder dat dit tot gebruik hoeft te leiden?

"Wat is bij de trek door deze stimulus een manier om het gevoel uit te houden zonder er tegen te vechten en zonder te gebruiken?"
zie ook: treksurfen

 

sociale steun

Wie kan mij helpen om samen de trek uit te houden die is ontstaan (doordat ik die stimulus nou eenmaal heb meegemaakt) zodat dit niet tot gebruik hoeft te leiden?

"Wie kan jou steunen?"

 

OP DE CONSEQUENTIE GERICHTE TECHNIEKEN

Dit zijn technieken die meer gericht zijn op de gevolgen van gebruik of niet

contingentiemanagement

Wat is voor mij een manier om te vieren (en mijzelf te belonen) dat ik in staat bent geweest om de trek uit houden die is ontstaan door deze stimulus?

"Wat is voor jou een beloning om te vieren dat je deze trek hebt uitgehouden?"
(zie ook: beloningen

 

introductie van de lange termijn

Kan ik mijzelf ook iets geven door uit te kijken naar de resultaten van controle op de langere termijn (en dat uitzicht op de leukere toekomst gebruiken om de trek uit te houden die is ontstaan door bovenstaande stimulus)?

"Wat is voor doel dat je bereikt door zelfcontrole?"

Deze theoretische aanpak is voor sommige mensen wat "droog" maar als je er dan wat praktischer naar kijkt dan is het best een mogelijkheid om een mooi breed pallet van mogelijkheden te maken voor jezelf om bepaalde lastige situaties , voor te zijn, uit leren te houden of op te vangen.

 

Last van verslaving? PraatmetHans .nl
Copyright 2012 Hans RJ West