PraatmetHans.nl

risico-inventarisatie (gevoelens)

20 - 50 minuten

 

Risicovolle gedachten

Laten we helder zijn, mensen die dingen hebben meegemaakt die heftige gevoelens geven, die hebben volgens onderzoek meer kans om tegen een verslaving op te botsen dan het landelijk gemiddelde. Daar zie je al dat verslavende middelen soms juist verslavend uitpakken als ze worden gebruikt om grip te houden op lastige gevoelens.
Mensen, situaties, gebeurtenissen (òf juist het uitblijven van bepaalde dingen die zouden moeten gebeuren) kunnen jou gevoelens geven die jij op dit moment lastig vind om (nuchter) mee om te gaan. Gevoelens van teleurstelling, gevoelens van eenzaamheid. Misschien gevoelens als boosheid of verdriet, die je weg zou willen werken. Gevoelens als eenzaamheid of zin in seks of verveling of behoefte aan actie, dat zijn gevoelens die misschien al wel honderd keer een aanleiding kunnen zijn geweest voor een 'kleinigheid', met het doel om even wat moed te krijgen, om gevoel even niet meer te hoeven voelen of om er wel even wat mee te gaan doen.
Die geveoelns hoeven lang niet altijd alleen maar negatief te zijn. Veel mensen met een beginnend verslavingspatroon merken dat zij eigenlijk niet eens meer weten hoe zij juist plezier kunnen hebben of een leuke dag kunnen beleven zonder gebruik, en vallen dus juist ook terug op leuke dagen. Als je bij bepaalde gevoelens bijna moet gebruiken omdat je niet zo goed meer weer weet hoe je zonder gebruik om zou moeten gaan met dar gevoel, dan ben je niet zozeer biologisch maar in ieder geval emotioneel afhankelijk geworden van dat middel.

EMOTIONELE AFHANKELIJKHEID en risico-gevoelens

Emotionele afhankelijkheid aan middelen valt uiteen in twee groepen:

  • Gebruik helpt me om bepaalde gevoelens niet te hoeven voelen (of om bepaalde heftige herinneringen niet te hoeven herleven).
    • Gebruik dat helpt om je om bepaalde situaties uit te houden (die bepaalde gevoelens geven)
  • Gebruik dat helpt omdat bepaalde gevoelens alleen maar naar buiten mogen als er (een beetje) is gebruikt,
    • of behoeften die alleen met behulp van een (beetje) gebruik kunnen worden uitgeleefd.
  ...en mogelijk heb jij hier nog persoonlijke áánvullingen?

   ƒ           ?            !           s           r          ∀  

 

Risico brengende GEDACHTEN

We begrijpen allemaal inmiddels wel dat bepaalde manieren van denken natuurlijk ook bepaalde gevoelens in de hand werken. Daarom is het verstandig om speciefieke risicobrengende gedachten of algemener: risicobrengende manieren van denken ook te herkennen bij jezelf. Ook daarvan heb je verschillende soorten.
  • de gedachten die het ongecontroleerde gebruik 'gedogen', die het 'goed' praten (zie daarvoor speciaal: het 'smoezenboek')
  • de gedachten die niet zo handig zijn voor het ontstaan of het omgaan met bepaalde lastige gevoelens (zie boven) zoals "laat ik mijn mond maar houden voor de lieve vrede" of juist "het is héél belangrijk dat ik ze precies de waarheid vertel!" ('t is maar net wat jij moet leren)
  • gedachten die het trek-gevoel versterken "Het is verschrikkelijk om trek te hebben" is een alarmerende gedachte die schreeuwt om aandacht en actie. "Als je niet gebruikt bij een verslaving dan is trek te verwachten en dat is een gevoel dat vervelend is maar het uittrekken van al mijn nagels is zeer waarschijnlijk een stuk vervelender vervelender (of zoiets)." Dat is een manier van denken die het gebruik wat meer in relatie zet en véél minder alarmerend is.
  • gedachten die maken dat terechte angst niet zou hoeven of niet zou mogen bestaan. "Andere mensen vallen terug maar ik snap het nou zó goed, dat kan mij niet meer gebeuren!" bijvoorbeeld, is een gedachte waar een hoop mensen door zijn teruggevallen.
  • gedachten die de keuze wegnemen. "Maar ik moet nou wel ..." is een gedachte waardoor héél veel mensen dingen zijn gaan doen waarvan ze eigenlijk wel wisten dat het heel lastig zou worden om de controle te bewaren.

Risicobrengende gedachten zijn voor mij bijvoorbeeld:

Het is vaak verstandig om even goed naar deze gedachtes te kijken en jezelf de vragen te stellen die Albert Ellis (de grondlegger van de CGT) voorstelt:

  1. is het waar?.. ècht waar?
  2. helpt deze gedachte of deze manier van denken mij (of de mensen waar ik van hou) om een gelukkiger mens te worden?
Indien namelijk één van deze twee vragen niet volmondig met "ja!" kan worden beantwoord, dan is het waarschijnlijk een goed idee om deze gedachte eens te gaan onderzoeken of deze gedachte met iets meer korreltjes zout te gaan nemen. Dat kan samen met een coach of therapeut, met een partner of een vriend, je kunt ook proberen om zelf nog eens wat extra vragen te stellen aan jezelf:
eventueel kan je met dergelijke gedachten in bepaalde situaties nog verder mee aan de slag in een G-schema
  • Geldt deze gedachte altijd, overal en voor iedereen of zijn er ook uitzonderingen? (en misschien is dit een goed moment voor uitzonderingen)
  • Zijn er andere mensen die in een zelfde situatie als dat ik zitten, die deze gedachte niet hebben. Sterker nog: die dan een gedachte hebben waar zij gelukkiger door worden? (en waarom zou ik niet van ze willen leren?)
  • Waar en wanneer heb ik zo leren denken (of van wie heb ik dat geleerd... en is die dan gelukkig met de mensen waar hij/zij van houdt?)
  • Zou het zo kunnen zijn dat die gedachte vroeger ooit een hele goeie gedachte was maar dat ik inmiddels verder ben in mijn leven en andere dingen bij mag leren die deze gedachte onbelangrijk maken?
  • en misschien kan je nog wel andere vragen bedenken die een beetje aan het "zekerheidsgevoel" bij deze gedachte knabbelen.

 

INTERNE RISICO's (gevoelens en of gedachten)

Naar aanleiding hiervan zal je begrepen hebben dat een gedeelte van de risico's die je loopt, te maken hebben met de dingen die er van binnen gebeuren en die eigenlijk niet eens primair te maken hebben met de dingen die er buiten jou gebeuren maar met jouw interne reactie: met de dingen die je voelt als er iets gebeurt, met de dingen die je denkt bij gebeurtenissen.
Als we dat serieus nemen dan zal de laatste vraag duidelijk zijn die ik je aanraad om aan jezelf te stellen:

Wat zijn mijn belangrijkste interne risico's (de risico's die ontstaan doordat de dingen die ik denk & voel) en met wie ga ik daar eens over praten?

"interne risico's zijn in voor mij..."
sommige risico's zijn misschien héél erg begrijpelijk, gezien jouw verleden. maar dat betekent niet dat het geen risico is

 


 

Onze binnenwereld is net zo groot als de buitenwereld. Toch komen de meeste mensen met een verslaving of een afhankelijkheid er niet omheen om daar eens wat in rond te reizen om 'm beter te leren kennen :-)

Last van verslaving? PraatmetHans .nl
Copyright 2012 Hans RJ West